Spider-man: Brand New Day

Χορταστικά τα εφέ, εντυπωσιακές οι σκηνές δράσης, συμπαθητικό (όπως πάντα) το πρωταγωνιστικό δίδυμο Tom Holland & Zendaya, ευφάνταστος ο τρόπος με τον οποίο προλογίζεται η κινηματογραφική επανεμφάνιση των X-Men. Εντούτοις, το σενάριο του νέου Spider-man είναι, νομίζω, αρκετά αδύναμο και ομολογώ ότι υπήρξαν αρκετές στιγμές που έπιασα τον εαυτό μου να κοιτάζει το ρολόι. Μετά από τόσες δεκάδες υπερηρωικές ταινίες που κινούνται σε επαναλαμβανόμενα μοτίβα, το ζητούμενο είναι πλέον πιο πρωτότυπες ιστορίες που δεν θα βασίζονται τόσο μονόπατα στα εφέ και στις διαρκείς εσωτερικές αναφορές για εμάς τους μυημένους. Από την άλλη, όταν η ίδια, εύκολη συνταγή, εξακολουθεί να αποδίδει στους δημιουργούς τέτοια ρεκόρ εισπράξεων, για ποιο λόγο αλήθεια να τοποθετήσουν τον πήχη ψηλότερα;

"You've got Athena's eyes!"

Δεν θα μπω καν στη διαδικασία να παραθέσω τους λόγους για τους οποίους θεωρώ ότι η Οδύσσεια του Νόλαν είναι μια αδύναμη ταινία. Θα μπορούσα να μιλήσω για τις σεναριακές υπεραπλουστεύσεις, τις αβαθείς ερμηνείες, την αισθητική που παραπέμπει περισσότερο σε Game of Thrones και Άρχοντα των Δαχτυλιδιών ή την αφελέστατη διανομή, που προφανώς υπαγορεύτηκε από την ανάγκη να απευθυνθεί η ταινία σε ένα παγκοσμιοποιημένο κοινό και στις σύγχρονες ευαισθησίες του (λες και τα ομηρικά έπη χρειάζονταν τέτοιου είδους διαμεσολάβηση προκειμένου να επικοινωνήσουν με τον σύγχρονο θεατή), χωρίς να υπηρετούν κάποια πραγματική νοηματική σκοπιμότητα.

Το πλέον απογοητευτικό, όμως, δεν είναι η ταινία -διότι τελοσπάντων έχουν υπάρξει πολλές άλλες ταινίες που έχουν υποπέσει σε τέτοια ή και χειρότερα ολισθήματα- αλλά η σχεδόν μαζικά ενθουσιώδης υποδοχή της. Φοβάμαι ότι η Οδύσσεια του Νόλαν αποτελεί χαρακτηριστικό σύμπτωμα μιας εποχής που έχει χάσει σε μεγάλο βαθμό την πνευματικότητά της. Ενός κόσμου εθισμένου τόσο βαθιά στον στιγμιαίο εντυπωσιασμό της εικόνας, στα τεχνικά εφέ και στο δέος της IMAX οθόνης, ώστε έχει αρχίσει να συγχέει το εντυπωσιακό με το σημαντικό, το εύκολο με το βαθύ και το θορυβώδες με το μεγαλειώδες.

Και κάπως έτσι, ένα από τα κορυφαία έργα της παγκόσμιας διάνοιας, ένα έργο που άντεξε σχεδόν τρεις χιλιετίες ακριβώς επειδή μιλά με εκπληκτική δύναμη για τον νόστο, την ταυτότητα, την απώλεια, την ύβρη, την πίστη, την ευφυΐα και τα όρια της ανθρώπινης φύσης, μετατρέπεται σε μια σούπα εύπεπτων ψυχολογικών κινήτρων και προκατασκευασμένου συναισθήματος, προδίδοντας τα βασικά υλικά από τα οποία συνετέθη και το πολιτισμικό πλαίσιο εντός του οποίου νοηματοδοτήθηκε. Δεν είναι πλέον ο Όμηρος που ομιλεί στον σύγχρονο άνθρωπο. Είναι ο σύγχρονος άνθρωπος που ξαναγράφει τον Όμηρο για να μπορέσει να τον προσεγγίσει.

Δεν μπορώ να κατηγορήσω τον Νόλαν ότι δεν κατάλαβε την Οδύσσεια (που είναι προφανές ότι δεν την κατάλαβε). Αυτό όμως που δυσκολεύομαι να δικαιολογήσω είναι τη στάση εκείνων που υποτίθεται ότι διαθέτουν τα εφόδια για μια πιο λόγια και απαιτητική ματιά -κριτικών κινηματογράφου, πανεπιστημιακών, αλλά και ανθρώπων που εκκινώντας από την επιστημονική ιδιότητα του φιλολόγου ή του αρχαιολόγου έχουν αναπτύξει έντονη παρουσία στον δημόσιο λόγο και τα social media- οι οποίοι έσπευσαν σχεδόν ομόφωνα να ανακηρύξουν την ταινία αυτή, αριστούργημα. Κάποιοι μάλιστα, για να προστατεύσουν εαυτούς από τυχόν αρνητικά σχόλια, χρησιμοποιούν το -κάπως φαιδρό, επιτρέψτε μου- επιχείρημα ότι «η ταινία δεν είναι ακριβώς πιστή απόδοση της ομηρικής Οδύσσειας, αλλά καθόλου δεν μας πειράζει διότι είναι τόσο καταπληκτικά πρωτότυπη η ιδέα ενός Οδυσσέα με μετατραυματικό στρες και τόσο χορταστικό το θέαμα, που ας χαλαρώσουμε και ας το απολαύσουμε».

Το θλιβερό τελικά δεν είναι ότι ένας σκηνοθέτης διασκεύασε τον Όμηρο (θεωρώντας -κατ’εμέ εσφαλμένα- ότι διέθετε το πνευματικό βάρος να προσδώσει στην Οδύσσεια νέα νοήματα), αλλά ότι τόσοι πολλοί άνθρωποι, που θα περίμενε κανείς να διαθέτουν αυστηρότερο κριτήριο, δεν αναγνώρισαν αυτήν την αφελή διασκευή ως τέτοια.

Michael

Αν αξίζει να δει κανείς την ταινία Michael, είναι για τη θαυμάσια αναδρομή στις επιτυχίες του Michael Jackson που σημάδεψαν την ιστορία της pop, για τον Jaafar Jackson, ο οποίος είναι εντυπωσιακός στον πρωταγωνιστικό ρόλο (με μια ερμηνεία που σε κάνει συχνά να ξεχνάς ότι δεν βλέπεις τον ίδιο τον Michael, αλλά τον ανιψιό του να τον υποδύεται) και για τη σκηνοθεσία του Antoine Fuqua, που καταφέρνει να ανασυστήσει με αξιοθαύμαστη ακρίβεια την αισθητική των videoclips, των περιοδειών και των εμβληματικών live εμφανίσεων του Jackson.

Εντούτοις, η ταινία δικαίως κατηγορήθηκε ότι μοιάζει περισσότερο με ένα «greatest hits» της ζωής του παρά με μια πραγματική βιογραφία. Ακολουθεί την πορεία από τους Jackson 5 μέχρι την εκτόξευσή του στην κορυφή, αλλά επιλέγει επιδεικτικά να προσπεράσει όλα εκείνα που έκαναν τον Michael Jackson μια τόσο σύνθετη και αντιφατική περίπτωση. Απουσιάζουν οι εσωτερικές του συγκρούσεις, η μοναξιά ενός ανθρώπου που δεν έζησε ποτέ πραγματική παιδική ηλικία, η εμμονή του με την εμφάνιση και η σταδιακή μεταμόρφωση της δημόσιας εικόνας του, οι σχέσεις του με τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειάς του πέρα από τους γονείς του, οι εκκεντρικότητές του και, φυσικά, ακόμη και οι πιο έμμεσες αναφορές στις σοβαρές κατηγορίες και στις σκοτεινές πτυχές που σημάδεψαν τα τελευταία χρόνια της ζωής του.

Μια βιογραφική ταινία που φοβάται να αγγίξει τις πιο δύσκολες αποχρώσεις ενός ανθρώπου ο οποίος, πέρα από μουσική ιδιοφυΐα, υπήρξε και μία από τις πιο αμφιλεγόμενες προσωπικότητες της σύγχρονης ποπ κουλτούρας, δεν μπορεί παρά να καταλήξει σε ένα χλιαρό αποτέλεσμα.

Σε κάθε περίπτωση, αφορμής δοθείσης, τις τελευταίες ημέρες επέστρεψα (για πολλοστή φορά) στα albums των Jackson 5 και του Michael Jackson, ανιχνεύοντας σε αυτά πολύτιμες μουσικές μνήμες και αναφορές με τις οποίες μεγάλωσε η δική μου γενιά. 

Η παρέλαση των τεράτων

Μετά από ένα σπέσιαλ Halloween γεύμα με αχνιστή σούπα και κολοκύθα γεμιστή με κιμά και ρύζι, έφθασε η ώρα για μαραθώνιο vintage τρόμου: από τα cult ζόμπι του Ρομέρο στον Frankenstein, τον Dracula, τον Wolf Man και τα λοιπά Universal Monsters. Όπως έλεγε ο Στίβεν Κινγκ, «Εφευρίσκουμε τρόμους για να αντιπαρέλθουμε τους πραγματικούς.» 

🎃🧟‍♂️🦇🧛‍♂️

Η επιστροφή του Φρου Φρου

Οι δρόμοι εδώ στη Γερμανία, έχουν γεμίσει τις τελευταίες ημέρες με αφίσες μιας νέας παιδικής ταινίας υπό τον τίτλο Pumuckl und das große Missverständnis που βγαίνει σήμερα στις κινηματογραφικές αίθουσες. Δεν ξέρω κατά πόσο ο μικροσκοπικός Pumuckl μπορεί να συγκινήσει τους σημερινούς πιτσιρικάδες, αλλά σε εμένα τουλάχιστον αυτή η όψιμη επανεμφάνισή του, μου προκάλεσε μια κάποια νοσταλγία για τα μικράτα μου. Αν ήσουν παιδί εκεί γύρω στα μέσα της δεκαετίας του ‘80, θα με καταλάβεις -διότι μάλλον θα θυμάσαι αυτόν τον χαρακτήρα ως Φρου Φρου, να κάνει παρέα στις αναμνήσεις σου με τον Γούντι τον Τρυποκάρυδο, τον Ροζ Πάνθηρα και τον Αλφ τον Εξωγήινο. 

Ο Φρου Φρου λοιπόν -ή Pumuckl, όπως είναι το αυθεντικό όνομα που του απέδωσε η Γερμανίδα δημιουργός του, Ellis Kaut το 1962- είναι ένας μικρός άτακτος καλικαντζαράκος με πυκνά κόκκινα μαλλιά που διαμένει στο σπίτι του ξυλουργού Έντερ και ο οποίος μπλέκει διαρκώς σε μπελάδες. 

Η σχέση των δυο πρωταγωνιστών φέρνει στο μυαλό την αντίστοιχη σχέση του Πινόκιο με τον γερό-Τσεπέτο. Μόνο που εδώ η ιστορία τοποθετείται σε ένα πιο αυστηρό προτεσταντικό πλαίσιο, με τον ελαφρόμυαλο Pumuckl να προκαλεί συνεχείς αταξίες και τον συνετό Έντερ να τον νουθετεί και να τον επαναφέρει υπομονετικά στην τάξη. Ε, με κάτι τέτοια πρότυπα έχουν διαπαιδαγωγηθεί γενεές Γερμανών για να σταματάνε σήμερα τα οχήματά τους στις διαβάσεις και να μην πετάνε σκουπίδια στους δρόμους. 

Ο κάθε λαός με τα πρότυπά και τις ηθοπλαστικές του αφηγήσεις, θα πεις! Και θα'χεις δίκιο: τα αμερικανάκια διδάχθηκαν καπιταλισμό από τον Σκρουτζ ΜακΝτακ, τα σουηδάκια έμαθαν πατριδογνωσία από τον Νιλς Χόλγκερσον, τα ρωσάκια μυήθηκαν στα ιδεώδη του σοσιαλισμού από τον λαγό του σοβιετικού “Ну, погоди!” και τα γερμανάκια κατανόησαν τη σημασία της ευταξίας από τον Pumuckl. Εδώ στην Ελλάδα βέβαια, παρακολουθήσαμε όλα μαζί τα παραπάνω ως αχταρμά -ίσως να έχει κι αυτό τη σημασία του. 

Πάντως για να επανέλθω στη νέα ταινία, σε έναν κόσμο με computer animation, τεχνητές νοημοσύνες, καταιγιστικά εφέ και εξελιγμένα βιντεοπαιχνίδια, ο κάπως ξεπερασμένος Pumuckl μοιάζει εκτός τόπου και χρόνου. Αλλά εγώ μια φορά χαίρομαι που τον ξανασυναντώ σε αφίσες στους δρόμους, σε κουκλάκια και παιχνίδια στις βιτρίνες καταστημάτων ή σε προϊόντα όταν ψωνίζω στο σούπερ μάρκετ. 

Και κάθε φορά σκέφτομαι πόσο δαιμόνια ευφυής ήταν η ιδέα εκείνου του έλληνα μεταφραστή που επινόησε το ευφάνταστο όνομα «Φρου Φρου» για να τον συστήσει στο ελληνικό κοινό -το οποίο μπορεί να εκτίμησε τον Pumuckl ως κινούμενο σχέδιο παρακολουθώντας τότε τις περιπέτειες του στην κρατική τηλεόραση, αλλά κρίνοντας εκ του αποτελέσματος, καθόλου δεν συγκινήθηκε από το μήνυμά του. 

Glorious farewell

Μία από τις πιο αγαπημένες μου κινηματογραφικές στιγμές είναι η τελευταία σκηνή της ταινίας Roman Holiday (διαθέσιμο και στο Netflix για όποιους δεν το έχουν τυχόν δει), κατά την οποία ο Γκρέγκορι Πεκ, με καθαρό βλέμμα και τα χέρια στις τσέπες, αποχωρεί από την αριστοκρατική αίθουσα στην οποία είχε προηγηθεί η συνέντευξη Τύπου της πριγκίπισσας, που βεβαίως υποδύεται η υπέροχη Όντρεϊ Χέπμπορν. Η κάμερα καταγράφει από χαμηλή γωνία λήψης τον γενναίο βηματισμό του, αποθεώνοντας το παράστημά του και τη δικαίωση της ηθικής στάσης που εντέλει κράτησε. 

Ένα από τα σημαντικότερα παράσημα στη ζωή είναι θαρρώ η διατήρηση της αξιοπρέπειας. Όμως η ηθική ανωτερότητα δεν χτίζεται με φλογερές δηλώσεις στα κοινωνικά ή ψηφιακά περιβάλλοντα, ούτε με προσχηματικούς δονκιχωτισμούς που δημιουργούν μεν εντυπώσεις και κολακεύουν την αυτοεικόνα μας, αλλά πρόθυμα εκπίπτουν με την πρώτη ευκαιρία προσωπικής ανάδειξης ή επιδίωξης κάποιου οφέλους. Τουναντίον, κερδίζεται κοπιωδώς με την καθημερινή στάση προς τους άλλους, την ανεπιτήδευτη ταπεινότητα και –κάποιες φορές– με το μεγαλείο της ανεπίστρεπτης αποχώρησής μας.

Weapons

Παρακολούθησα πρόσφατα σε αίθουσα γνωστού multiplex την ταινία "Weapons", η οποία έχει αποσπάσει πολύ θετικές κριτικές. H υπόθεση ξεκινά με το μυστήριο της εξαφάνισης κάποιων παιδιών και συνδυάζοντας στοιχεία τρόμου και μεταφυσικού, φλερτάρει με μία αλληγορία που δεν είναι εύκολα αντιληπτή ή ξεκάθαρα προσδιορίσιμη και άρα προσφέρεται για εναλλακτικές αναγνώσεις. Μεταξύ άλλων, η ταινία αφορά την επίδραση των πράξεών μας στους άλλους και το πώς η πραγματικότητα, με όλη τη βία και την ωμότητά της, διαμορφώνει τον ψυχισμό μας και εγγράφεται στην συνείδησή μας κατά την παιδική ηλικία.

Η ταινία περιλαμβάνει πολλές σκηνές ακραίας βίας, εντούτοις προς έκπληξή μου η αίθουσα ήταν γεμάτη πολύ μικρά παιδιά που παρακολουθούσαν κανονικότατα. Δυο-τρεις σειρές μπροστά μου βρισκόταν μια παρέα από καμιά δωδεκαριά δεκάχρονα, συνοδευόμενα από μια μητέρα. Κατά τη διάρκεια της προβολής και ενώ επί της οθόνης ένας κατακρεουργούσε έναν άλλο συνθλίβοντας το κρανίο του, τα παιδιά χασκογελούσαν, έπαιζαν με τα κινητά τους, πετούσαν ποπκόρν και αναψυκτικά το ένα στο άλλο (μάλιστα χρειάστηκε να αλλάξουν και θέσεις καθώς είχαν καταβρέξει δύο καρέκλες), ενώ όταν άνοιξαν τα φώτα στο τέλος, ο χώρος στον οποίον κάθονταν έμοιαζε με βομβαρδισμένο τοπίο.

Η έκθεση ανηλίκων σε σκηνές ακραίας βίας έχει εδώ και πολύ καιρό κανονικοποιηθεί (υπό το πρόσχημα ότι όλα όσα ζούμε καθημερινά είναι βίαια, επομένως πέντε κινηματογραφικά ξεκοιλιάσματα παραπάνω δεν έχουν καμία επίπτωση ή ότι δεν βαριέσαι, θα τα δει ο πιτσιρικάς έτσι κι αλλιώς στο ίντερνετ!), ενώ παράλληλα η αντικοινωνική συμπεριφορά και η αδιαφορία για στοιχειώδεις κανόνες σεβασμού αποτελεί συχνά πλήρως αποδεκτή συνθήκη. Παρατηρώντας λοιπόν όλα ετούτα, η πραγματικότητα επιβεβαίωσε το μήνυμα της ταινίας. Η βία δεν παραμένει ποτέ μόνο στην οθόνη -διαχέεται, εσωτερικεύεται και επιστρέφει στην καθημερινότητά μας.

Gloria Grahame's lips

Αυτήν την περίοδο, είναι διαθέσιμες στο Ertflix δύο από τις πιο εμβληματικές ταινίες της Gloria Grahame — το "The Big Heat" και το "In a Lonely Place" - στις οποίες μπορεί κανείς να απολαύσει την αριστοτεχνική ερμηνεία της, αλλά και να θαυμάσει τα περιβόητα χείλη της, που έλαβαν μυθικές διαστάσεις στο Χόλιγουντ.

Παρά τις μεγάλες επιτυχίες και το Oscar που κατέκτησε για την ταινία "The Bad and the Beautiful", η καριέρα της πήρε πολύ σύντομα την κατιούσα: αφενός οι φήμες για την κακότροπη συμπεριφορά της στα γυρίσματα του φιλμ Oklahoma! (1955) και αφετέρου η βασανιστική της ανασφάλεια για την εμφάνισή της (άρχισε να βάζει βαμβάκι μέσα από τα χείλη για να δείχνει πιο σέξι, ενώ αργότερα υπέκυψε στις πλαστικές επεμβάσεις που οδήγησαν στην πλήρη ακινητοποίηση του άνω χείλους και αλλοίωσαν την εμφάνιση και την ομιλία της), την έριξαν στα αζήτητα.

Αλλά και η προσωπική της ζωή υπήρξε ιδιαιτέρως ταραχώδης: τέσσερις γάμοι και άλλα τόσα διαζύγια. Λέγεται μάλιστα ότι ο δεύτερος σύζυγός της, Nicholas Ray, την έπιασε στο κρεβάτι με τον δεκατριάχρονο γιο του — τον ίδιο γιο που, χρόνια αργότερα, η Grahame παντρεύτηκε, όταν εκείνος ήταν 23 και εκείνη 37. Με το που μαθεύτηκε ο γάμος αυτός, ο τρίτος σύζυγος, Cy Howard (διότι ανάμεσα σε μπαμπά και γιο, πρόλαβε να κάνει και έναν ακόμα γάμο!), διεκδίκησε την επιμέλεια της κόρης που είχαν αποκτήσει και το σκάνδαλο που ξέσπασε οδήγησε την Grahame στον νευρικό κλονισμό και σε θεραπείες με ηλεκτροσόκ. 

Πέθανε το 1981 στα 57 της χρόνια, έχοντας ζήσει ένα πιο περιπετειώδες σενάριο από τα φιλμ νουάρ που την έκαναν διάσημη.

It's clobberin' time

Υπήρξε ένα από τα πρώτα υπερηρωικά κόμικς που διάβασα όταν ήμουν μικρός -γύρω στα εννιά μου. Και είχα την τύχη να ξεκινήσω από το πρώτο τεύχος. Που σύστηνε τους Fantastic Four και τους παρουσίαζε στην πρώτη μάχη τους με τον Mole Man! Σε σενάριο του ευφυέστατου Stan Lee. Και βεβαίως με τα ανυπέρβλητα σκίτσα του Jack Kirby -ενός από τους σημαντικότερους δημιουργούς κόμικς που κανονικά τα έργα του θα έπρεπε να εκτίθενται στα μεγαλύτερα μουσεία του κόσμου. Οι εικόνες του Kirby ξεχείλιζαν από κίνηση και λυρισμό. Η φαντασία του έδινε στις χάρτινες μορφές, διαστάσεις σχεδόν μυθολογικές. Με έντονα χρώματα, υπερφυσικές αναλογίες και εκείνη τη χαρακτηριστική τεχνική με τις μαύρες κουκκίδες ("Kirby Krackle") που απεικόνιζε την ενέργεια και τις κοσμικές δυνάμεις.

Για πολλά χρόνια συνέλεγα τεύχη (αμερικάνικα και ανατυπώσεις στα ελληνικά από τη Μαμούθ) και παρότι πολλές από τις κατοπινές ιστορίες ήταν μάλλον χλιαρές, οι τέσσερις ήρωες παραμένουν ακόμα και σήμερα αναφορά στην παιδικότητά μου. Την οποία -θα τολμήσω να πω ότι- ουδέποτε απαρνήθηκα και ουδέποτε απώλεσα. Ναι, είμαι απόλυτα συμφιλιωμένος με την geek πλευρά μου!

Παρότι οι προηγούμενες κινηματογραφικές μεταφορές των Fantastic Four υπήρξαν οδυνηρά κακές, δεν μπόρεσα να αντισταθώ σε ετούτη τη νέα εκδοχή που άρχισε να προβάλλεται πριν μερικές ημέρες στις αίθουσες. 

Η κριτική ήταν μάλλον αποτρεπτική, αλλά -μεταξύ μας- για να εκτιμήσεις τέτοιες ταινίες, πρέπει να έχεις την πετριά. Πρέπει ρε παιδί μου να το ζεις. Να σου αρέσει να βλέπεις ήρωες με υπερφυσικές δυνάμεις να μάχονται εξωγήινα πλάσματα. Τι να κάμουμε, δεν κρίνονται αυτά τα φιλμς με τα συνήθη στάνταρντς. Δεν τα τοποθετείς δίπλα στον Μπουνιουέλ, τον Ταρκόφσκι και τον Κουροσάβα. Ξεύρεις τι πας να δεις. 

Ε λοιπόν, θέλεις η έξυπνη ρετρό-φουτουριστική αισθητική του Matt Shakman; Θέλεις ο συμπαθέστατος Pedro Pascal και η κούκλα Vanessa Kirby; Θέλεις η επική μάχη με τον Galaktus; Εμένα μια φορά, με κέρδισε. Εντάξει, τα έχουμε ξαναπεί: είμαι εύκολο κοινό για τέτοιες ταινίες. Αν κάτσω να το δω λίγο πιο σοβαρά, θα σου πω ότι το στόρι ήθελε περισσότερη δουλίτσα, η αλληλεπίδραση του Τζόνι με τον Μπεν δεν λειτούργησε ιδιαιτέρως, η κορύφωση δεν ήταν ικανή για να σου δημιουργήσει συναισθηματική ένταση και έφευγες με μία αίσθηση ανολοκλήρωτου. 

Αλλά τελοσπάντων, μιλάμε για τη μεταφορά στην οθόνη των Fantastic Four. Εμένα μου αρκούσε που τους έβλεπα εν δράσει και αναπολούσα τον εαυτό μου να διαβάζει τις περιπέτειές τους. Ξεύρεις, όπως συχνά λέγεται, η επιτυχία του εν λόγω κόμικ (και των λοιπών ηρώων που έπλασε στη συνέχεια ο Stan Lee) ήταν ότι παρά τις δυνάμεις τους, παρέμεναν καθημερινοί άνθρωποι με αδυναμίες και προβλήματα. Υπερήρωες μεν και ασταμάτητοι στη δράση, ευάλωτοι όμως στις σχέσεις τους με τους άλλους και συχνά αμήχανοι στη διαχείριση της ζωής τους. 

Έχουν περάσει κάμποσες δεκαετίες από τότε που διάβαζα συστηματικά εκείνα τα κόμικς. Αν όμως έχω καταλάβει κάτι στο μεσοδιάστημα είναι ότι έτσι παραμένουν και σήμερα οι υπερήρωες. Αδιαπραγμάτευτα ηθικοί και βαθιά ευαίσθητοι. Και μπορεί να σώσουν το σύμπαν σου ολάκερο, χωρίς όμως να φωνασκούν και χωρίς να περιμένουν κανενός είδους αντάλλαγμα. Excelsior! 

Ξυπόλητοι στο πάρκο

Έχουν περάσει πάνω από τρεις δεκαετίες από τότε που είδα την ταινία "Ξυπόλητοι στο πάρκο". Θυμάμαι ότι είχα απολαύσει πολύ το ζεύγος Τζέιν Φόντα-Ρόμπερντ Ρέντφορντ και είχα γελάσει με την ψυχή μου σε κάποιες σκηνές. Όταν πέτυχα προχθές την ταινία σε μία από τις συνδρομητικές πλατφόρμες, αποφάσισα να ξαναδώ λίγο τις πρώτες σκηνές -κυρίως από περιέργεια για το αν θα μου φανούν καθόλου αστείες μετά από τόσον καιρό. Ε λοιπόν, χωρίς να το πολυκαταλάβω, απορροφήθηκα και κατέληξα να το δω και πάλι όλο. Ναι, οι αστείες σκηνές (με τις σκάλες) εξακολουθούν να είναι ξεκαρδιστικές. Και ναι, οι δύο πρωταγωνιστές διατηρούν την ακαταμάχητη γοητεία τους. 

Όμως εκείνο που μου έκαμε κυρίως εντύπωση είναι η (εκ νέου) ανακάλυψη του νοήματος της ταινίας. Το οποίο μάλλον δεν είχα πάρει πάρει πολύ στα σοβαρά τότες, αλλά που τώρα μού μίλησε διαφορετικά. Εκείνος είναι ένας σοβαρός και μετρημένος δικηγόρος που λειτουργεί με τους κανόνες και αντιμετωπίζει τη ζωή με λογική και επιμέλεια. Εκείνη είναι μία ατίθαση και παθιασμένη νεαρά που θέλει να δοκιμάσει νέες εμπειρίες, αψηφώντας τους κανόνες και απολαμβάνοντας τη ζωή με πάθος. Δυστυχώς, η αναμέτρηση με την ωμή καθημερινότητα, αναδεικνύει τις μεγάλες διαφορές στον τρόπο σκέψης και αντίληψης, οι οποίες τους οδηγούν σύντομα σε δύο ασύμβατα αφηγήματα. Εκείνος πιο κυνικός και ρεαλιστής, εκείνη πιο εκρηκτική και συναισθηματική, επέρχεται η ρήξη. Δύο είναι οι πιθανές εκβάσεις: ή που θα μείνει ο καθείς με το αφήγημά του και θα τη σχολάσουμε τη σχέση (που είναι τελικά το μάλλον εύκολο) ή που θα επιχειρήσουν και οι δύο μία υπέρβαση για να καταφέρουν να συναντηθούν. Βεβαίως, για να επιτευχθεί το δεύτερο, υπάρχει μία θεμελιώδης προϋπόθεση: να επιθυμούν και οι δύο να μεριάσουν τους εγωισμούς και τις βεβαιότητές τους για να καταφέρουν να συναντηθούν. Μία προϋπόθεση που -νομίζω- σπανίζει στις μέρες μας, είτε μιλάμε για σχέσεις, είτε αναφερόμαστε σε ευρύτερα κοινωνικά πλαίσια.   

Ορίστε λοιπόν που μπορεί κανείς να ανακαλύψει ουσιώδεις απαντήσεις για θέματα σύνθετα και εντελώς σύγχρονα, σε μία ανάλαφρη κομεντί που γυρίστηκε πριν εξήντα περίπου χρόνια. Ναι, παραμένει δύσκολο πράγμα η συνάντηση. Ειδικά αν ο καθείς πασχίζει πιότερο να βγει επιβεβαιωμένος νικητής σε ένα συγκρουσιακό παίγνιο, παρά να συμβάλει σε ένα αμοιβαία επωφελές παίγνιο. Όπως και να το κάμουμε, το δεύτερο απαιτεί σύνεση, ωριμότητα και -ας μου επιτραπεί να πω- αποδεικνύει μεγαλύτερη ευφυία.

Defying Gravity

Εκατό Χρόνια Μοναξιάς: Ο Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες παραμένει ένας από τους πλέον αγαπημένους μου συγγραφείς. Οι συναρπαστικές του ιστορίες σε ταξιδεύουν σε κόσμους βαθιά λατινοαμερικάνικους, αλλά ταυτόχρονα οικουμενικούς. Η αναζήτηση του βαθύτερου νοήματος που σε άλλα σπουδαία λογοτεχνικά έργα μπορεί να αποτελέσει κοπιώδη άσκηση, στα βιβλία του Μάρκες μετατρέπεται σε ευχάριστο παιχνίδι και λογοτεχνική απόλαυση. Ο μαγικός ρεαλισμός του είναι εξόχως εικονοπλαστικός και άρα προσφέρεται για μεταφορά σε παραστατικές τέχνες (θέατρο, κινηματογράφο). Εντούτοις, η σύνθετη δομή των βιβλίων του και οι πολυπρόσωπες ιστορίες του, καθιστούν το εγχείρημα της μεταφοράς, αρκετά επικίνδυνο. 

Με πολλές επιφυλάξεις λοιπόν, δοκίμασα να δω τα "Εκατό Χρόνια Μοναξιάς" στο Netflix, φοβούμενος ότι θα πρόκειται για μία επιφανειακή προχειρότητα που δεν θα μπορέσει ούτε στο ελάχιστο να αποδώσει τη δύναμη του βιβλίου. Ευτυχώς διαψεύστηκα. Η σκηνοθεσία προσεγγίζει με ευλαβικό σεβασμό το βιβλίο, οι ιστορίες ξετυλίγονται με ρυθμό που σου επιτρέπει να τις παρακολουθήσεις χωρίς να χάνεσαι, ενώ οι ερμηνείες χαρακτηρίζονται από μέτρο και υποδειγματική συνέπεια. Έχουν περάσει πολλά χρόνια από τότες που διάβασα τα "Εκατό Χρόνια Μοναξιάς" (το βιβλίο με είχε συντροφέψει σε κάτι τετράωρες σκοπιές στο στρατό), αλλά παρακολουθώντας την εν λόγω σειρά, θυμήθηκα όλους τους λόγους για τους οποίους με είχε τόσο συναρπάσει η ανάγνωσή του. Αν η σειρά αποτελέσει αφορμή να ανακαλύψουν και νέοι αναγνώστες τα βιβλία του Μάρκες, τότε το κέρδος θα είναι ακόμα μεγαλύτερο. 

Wicked: Τον τελευταίο μήνα, το hype με το Wicked είναι πράγματι εκκωφαντικό: αμέτρητα videos στο TikTok, πολυδάπανη διαφημιστική καμπάνια, αδυσώπητο merchandizing με τα πρόσωπα των δύο πρωταγωνιστριών και βεβαίως, εισπρακτικός θρίαμβος με εκατομμύρια εισιτήρια διεθνώς και θεατές που επιστρέφουν δεύτερη και τρίτη φορά στις αίθουσες για να το ξαναδούν. Είναι όμως δικαιολογημένος όλος αυτός ο ντόρος; Αξίζει πράγματι το Wicked τέτοιας προβολής και λατρείας; 

Κατά τη γνώμη μου, απολύτως ναι. Είχα στ'αλήθεια πολύ καιρό να περάσω τόσο ωραία σε ταινία! Υπέροχες χορογραφίες, εξαιρετικές ερμηνείες (η Cynthia Erivo και η Ariana Grande θα χτυπήσουν σίγουρα υποψηφιότητες για Όσκαρ α' και β' γυναικείου ρόλου) και μία ευφάνταστη σκηνοθεσία που σε οδηγεί με καταιγιστικό ρυθμό από τη μία σκηνή στην επόμενη, χωρίς να σε αφήνει στιγμή να βαρεθείς. Το αποτέλεσμα είναι ένα χορταστικό υπερθέαμα με ανέλπιστο βάθος, που καταφέρνει να συζητήσει πλήθος θεμάτων -όπως ο ανταγωνισμός στις ανθρώπινες σχέσεις, η έπαρση και η απληστία, η αποδοχή της διαφορετικότητας, οι κίνδυνοι που συνδέονται με τον ολοκληρωτισμό- με πρωτότυπο τρόπο. Πέραν και πάνω από όλα τα παραπάνω, η μουσική και τα τραγούδια του Wicked, το κατατάσσουν -θαρρώ- σε ένα από τα κορυφαία κινηματογραφικά μιούζικαλς όλων των εποχών. Αν δεν το έχεις δει, σου συνιστώ να το κάνεις δώρο στον εαυτό σου. Και σπεύσε, ώστε αφενός να είσαι σε θέση να καταλάβεις γιατί θα πάρει τόσα Όσκαρς σε μερικούς μήνες και αφετέρου να είσαι προετοιμασμένος για το δεύτερο μέρος του που θα βγει στις αίθουσες στα τέλη του 2025.

My Indiana days

Η τελευταία ταινία του Indiana Jones (που παρακολούθησα εχθές στο Disney+) λειτουργησε ως νοσταλγικό ταξίδι στην παιδική μου ηλικία. Δεν είμαι σίγουρος κατά πόσο οι σκηνές καταδίωξης με αυτοκίνητα, τρένα και άλογα (!) μπορούν να συγκινήσουν τους σημερινούς Gen Z, αλλά εγώ εξακολουθώ να τις βρίσκω συναρπαστικές. Φαίνεται ότι ο μηχανισμός των Αντικυθήρων, που ο Indy προσπαθούσε να επανακτήσει από τους Ναζί στην ταινία, έχει πράγματι τη δυνατότητα να «διαταράσσει» τον χρόνο και να σε ταξιδεύει στο παρελθόν. 

The Killer

Δουλεμένη η σκηνοθεσία του Ντέιβιντ Φίντσερ, πολύ καλός (όπως πάντα) ο Φασμπέντερ, αλλά νομίζω είναι από τις ταινίες που πέρασαν και δεν άγγιξαν. Θέλεις οι αργοί ρυθμοί, θέλεις που έχουμε παρακολουθήσει κάμποσα παρόμοια σενάρια, εντέλει βαρέθηκα. Όμως ένα μεγάλο μπράβο για τα πόστερς της ταινίας: φέρνουν στο μυαλό εκείνες τις παλιές, ζωγραφισμένες αφίσες που κοσμούσαν τις κινηματογραφικές αίθουσες και αποτελούν δυστυχώς -με την φωτεινή εξαίρεση του "Αθήναιον" στους Αμπελοκήπους- μία μορφή τέχνης που έσβησε.

Summer 2023 Multiplex

Barbie, Oppenheimer, Indy or Spidey? Και τα τέσσερα έχουν το ενδιαφέρον τους, αλλά επειδή έχω αδυναμία στον "friendly neighbourhood Spider-man", οφείλω να δώσω μια προτεραιότητα. (Έτσι για την ιστορία, εδώ στη Γερμανία, υπάρχει ως επιπλέον επιλογή και ένα κινηματογραφικό outsider που γαβγίζει.)

The Banshees of Inisherin

Είναι τόσο μικρή η απόσταση ανάμεσα στην ικανοποίηση που προσφέρει η προσωπική μας ολοκλήρωση και στην απόγνωση που επιφυλάσσει η προσωπική μας ματαίωση. Εξαρτάται κάθε φορά από το πού τοποθετούμε τον πήχη. Από το πώς ορίζουμε τον εαυτό μας. Όταν ο χρόνος αδειάζει, κείνο που μένει τελικά είναι η επιλογή μας. 

Είχα καιρό να δω μία καλή ταινία. Που να χτίζει την ιστορία της με απλά υλικά. Που να συζητάει ουσιαστικά πράγματα, χωρίς φανφάρες και υπερβολές. Στα ιδανικά τοπία της Ιρλανδίας. Εξαιρετικός ο Colin Farrell, εξαιρετικό και το υπόλοιπο καστ.