Xmas ads 2023

Οι παραδόσεις είναι για να τηρούνται. Εξού και σκάρωσα -λίγο προχείρως και στα γρήγορα- τη λίστα μου με τις αγαπημένες χριστουγεννιάτικες διαφημίσεις της χρονιάς. Κι αν τυχόν αναρωτιέσαι, είδα τουλάχιστον καμία εκατοστή για να καταλήξω (μετά κόπου και βασάνων) σε αυτές τις πέντε. Ναι, μπορείς να θεωρήσεις αυτή την ανάρτηση ως το δώρο σου από εμένα για φέτος.

Το πολύ το κουλουράκι, το βαριέται κι ο Άη Βασίλης. Ή για να το πούμε και πιο επιστημονικά, καλό είναι να αποφεύγονται οι μονοφαγικές δίαιτες. Τώρα βέβαια δεν ξέρω αν τα τσιπς είναι σοβαρή διατροφική εναλλακτική για τον παππούλη -δεδομένων των κιλών και της ηλικίας του-, διότι με τούτα και με εκείνα αντί για χαρούμενες γιορτές, προβλέπω να κάμει βουλωμένες αορτές. Από Δευτέρα δίαιτα!

Τα ΙΚΕΑ κάνουν στόχευση στους εσωστρεφείς και αντικοινωνικούς πελάτες τους που σιχαίνονται τα χριστουγεννιάτικα πάρτυ, τα νταβαντούρια, τα ξενύχτια και τα ξεφαντώματα. Εντάξει, το brand φέτος έκλεισε τα ογδόντα, οπότε μάλλον τις περιμένεις τέτοιες ξινίλες και γεροπαραξενιές. Εγώ πάντως -που επίσης μεγαλώνω επικίνδυνα ως brand- απόλυτα τη νιώθω και πολύ την καταλαβαίνω την ανακούφιση των πρωταγωνιστών της διαφήμισης. Είναι μεγάλο πράγμα να συναρμολογεί κανείς την ησυχία του. Αν και με μία μικρή έξτρα χρέωση, έρχεται και το συνεργείο στο σπίτι να σου τη συναρμολογήσει για να μην παιδεύεσαι.

Η νεαρή Ολλανδέζα βαρέθηκε τις -μελό- οικογενειακές συνεστιάσεις με τους μπαμπάδες και τις γιαγιάδες, εξού και αποφάσισε να τους παρασύρει όλους με δόλιο τρόπο στην ακολασία των -Μακ-ντόναλντς. Πιο συγκεκριμένα, τους έκαμε πλύση εγκεφάλου με υποσυνείδητα μηνύματα και εντέλει κατάφερε να τους αποσπάσει από το πιάνο και την τόμπολα και να τους τρέξει -άρον α-ρόν να χλαπακιάσουν μερική χοληστερίνη να 'χουν να δείχνουν στο γιατρό τους. Κι αν δεν πιστεύεις σε υποσυνείδητα μηνύματα, πες μου γιατί σε έπιασε λιγούρα για μελομακάρονα μετά την ανάγνωση αυτής της παραγράφου.

Τα Jumbo σπανίως απογοητεύουν το luben / camp / cheesy κοινό τους. Έτσι και φέτος, φρόντισαν να μας τηγανίσουν το μυαλό με το φαινομενικά απλό και αθώο "Jumbo λαμπιόνια" που όμως μετά την πεντακοσιοστή δέκατη φορά που το ακούς, έχει την ίδια επίδραση πάνω σου με τρίξιμο κιμωλίας σε μαυροπίνακα. Θα μπορούσε μάλιστα να προστεθεί στη λίστα με τα κινέζικα βασανιστήρια -μαζί με το μαρτύριο της σταγόνας, την καρέκλα με τα καρφιά και το soundtrack του Frozen. Ο βασικός λόγος που θέλεις να έρθουν οι γιορτές, δεν είναι ούτε η ανταλλαγή των δώρων, ούτε ο ερχομός του νέου χρόνου. Ελπίζεις απλώς να σταματήσει η καμπάνια.

Το φετινό μήνυμα της Coca Cola είναι ότι "ζητούνται Santas" (κατά το "Ζητούνται άνθρωποι")! Διότι στην ψυχρή κι ανάποδη καθημερινότητα, είναι πράγματι πολύτιμο ένα τρυφερό χαμόγελο, μία φιλική βοήθεια, ένα ειλικρινές νοιάξιμο, μία ευγενική κίνηση, μία γενναιόδωρη πράξη. Και επειδή οι γιορτές αποτελούν ωραιότατη ευκαιρία να επανεκτιμήσουμε την ουσία των πραγμάτων, θυμήσου ότι η προσωπική σου ευτυχία και πρόοδος περνάει πράγματι μέσα από τη σχέση σου με τους άλλους. Και σε καμία περίπτωση δεν επιτυγχάνεται αν πίνεις Pepsi. Χρόνια Πολλά κι Ευτυχισμένα!

Fanta Mentos

No, they’re not Mentos with orange flavour. They’re Mentos with Fanta flavour. Co-branding at its best. (The photo was taken in Dusseldorf, Germany)

A life-changing experience

Στην πρόσφατη καμπάνια του ΕΟΤ, η έμφαση στη λέξη ‘εμπειρία’ είναι -νομίζω- ιδιαιτέρως εύστοχη και εξαιρετικά συνεπής με την υπόσχεση της Ελλάδας ως επωνυμίας και ως τουριστικού προορισμού. Άλλωστε το βάθος και το εύρος της εμπειρίας αυτής (περιλαμβανομένων των γεύσεων, των ήχων, των εικόνων και της κοινωνικής διάδρασης) είναι που κατ’ εξοχήν καθιστούν την Ελλάδα δημοφιλή τόπο διακοπών, πέραν από τις ακρογιαλιές, τους αρχαιολογικούς χώρους και τα αξιοθέατα. Αλλά για να τρολάρω λίγο το slogan, η Ελλάδα είναι life-changing experience και για τους μόνιμους κατοίκους της -όχι απαραιτήτως με την καλή έννοια.

Στρουμφοστόχοι

Ανεξαρτήτως της όποιας προόδου έχει συντελεστεί σε σχέση με τους φιλόδοξους στόχους αειφόρου ανάπτυξης που έχει θέσει ο ΟΗΕ, η καμπάνια με τα Στρουμφάκια που μετρά πλέον κάποια χρόνια, έχει αποδειχθεί πολύ συμπαθητική. Και μπορεί μεν αυτές οι μεγάλες αφίσες που στήθηκαν για βδομάδες έξω από τον Κεντρικό Σιδηροδρομικό Σταθμό των Βρυξελλών, να μην με έκαμαν ιδιαιτέρως πιο αισιόδοξο για το μέλλον της ανθρωπότητας και του πλανήτη, αλλά τουλάχιστον κάθε φορά που πέρναγα από εκεί, μου χάριζαν καναδυό χαμόγελα για να στρουμφίσω καλύτερα τη μέρα μου. Είμαστε μακριά από τους στόχους, Μπαρμπαστρουμφ;

Οι καλύτερες χριστουγεννιάτικες διαφημίσεις του 2022

Τηρώντας μια προσωπική παράδοση πολλών ετών, επέλεξα κάποιες από τις διαφημίσεις της φετινής εορταστικής εσοδείας που μου άρεσαν περισσότερο. Οι αφηγήσεις έχουν και πάλι στο επίκεντρο την οικογένεια, αλλά και την ανάγκη για συνάντηση και επαφή σε έναν κόσμο που εξακολουθεί να συγκλίνει και να αποκλίνει ταυτόχρονα.

Η διαφήμιση του National Lottery βάζει άνετα κάτω τις περισσότερες Χριστουγεννιάτικες ρομαντικές κομεντί: δύο νέοι γνωρίζονται στο τρένο, ερωτεύονται, αλλά χάνουν τον τρόπο να επικοινωνήσουν όταν η πρώτη γνωριμία τους διακόπτεται βεβιασμένα. Το χάπι εντ της ιστορίας υπενθυμίζει πως δεν χρειάζεται να πιάσεις το λαχείο για να νιώσεις τυχερός (όχι ότι δεν θα βοηθούσε λιγάκι)! 

Ένα ξωτικό πιάνει δουλειά στο σουπερμάρκετ και τα κάνει όλα ρόιδο! Η διαφήμιση διδάσκει πως (α) η δημιουργικότητα και η φαντασία πρέπει να εκτιμώνται, να ενθαρρύνονται και να καλλιεργούνται στο χώρο εργασίας, (β) τα ελφς δεν προσαρμόζονται εύκολα σε άλλες οργανωσιακές κουλτούρες και (γ) χρειάζεται προσοχή όταν κάμουμε νέες προσλήψεις διότι μπορεί να σου γίνει η επιχείρηση, παιδότοπος! 

Μία πιτσιρίκα αποκτά συναισθηματική εξάρτηση από τη γυάλινη χιονισμένη σφαίρα της, την οποία περιφέρει στο κρεβάτι, στο σαλόνι, στον οδοντίατρο. Ο πατέρας της για να την ευχαριστήσει και έχοντας προφανώς πολύ χρόνο και χρήμα να αφιερώσει, μετατρέπει το θερμοκήπιο σε μεγάλου μεγέθους χιονισμένη σφαίρα. Η Amazon αναθέτει στον ευφάνταστο και ταλαντούχο Taika Waititi τη σκηνοθεσία και το αποτέλεσμα δικαιώνει την απόφαση. Εκείνο που παραλείπει να μας πει η διαφήμιση είναι ποιος σκούπισε στο τέλος.

Αισθητικά άρτια, η διαφήμιση της Louis Vuitton φέτος, έχει ως πρωταγωνιστές την ‘μασκότ’ του οίκου, Vivienne και τον Teddy. Η μοναξιά και η θλίψη θεραπεύονται με τρυφερές συναντήσεις και μοδάτες επιλογές για γερά βαλάντια. Χωρίς καμία σπουδαία πρωτοτυπία, η διαφήμιση παραμένει συνεπής στην επωνυμία και βγάζει αξιοπρεπώς την υποχρέωση για χριστουγεννιάτικη καμπάνια. Το μόνο σίγουρο είναι πως το ‘Happy Together’ των Turtles καταφέρνει να κάνει πάντα το θαύμα του.

Απόλυτα ευθυγραμμισμένη στην προσπάθειά της να παρουσιάσει πιο σύγχρονες εκδοχές της οικογένειας, η Disney αφηγείται την εμπειρία ενός κοριτσιού που δυσκολεύεται να καλοδεχτεί την έλευση του νέου μωρού. Η διαφορετικότητα και η περιληπτικότητα αποτελούν πλέον βασικά συστατικά της συνταγής, γεγονός απολύτως θετικό στην καλλιέργεια της αποδοχής στο παιδικό κοινό και της εμπέδωσης νέων προτύπων, αλλά και κάπως σχηματικό όταν λαμβάνει τη μορφή ενός συνεχούς διδακτισμού. 

Ίσως μια από τις καλύτερες χριστουγεννιάτικες διαφημίσεις της Coca Cola. Χωρίς Άγιο Βασίλη, χωρίς παιδάκια και παιχνίδια, χωρίς ταράνδους και δέντρα. Με ένα παρηγορητικό μήνυμα για όσους έχουν υποστεί απώλειες αγαπημένων προσώπων και νιώθουν ίσως πιο έντονη την απουσία τις ημέρες των εορτών. Η γλυκιά θύμηση είναι βάλσαμο και διδαχή, η απουσία γίνεται παρουσία με πιο εσωτερικούς τρόπους και η ζωή βρίσκει τρόπους να σε πηγαίνει παρακάτω. Με τα τραύματα του παρελθόντος αλλά και την προοπτική του μέλλοντος. Που επιβάλει την ανάγκη να συνεχίσεις, ως οφείλεις στον εαυτό σου και σε αυτούς που νοιάζεσαι και αγαπάς. Ίσως εντέλει αυτό να είναι και το πιο σημαντικό μήνυμα των εορτών: η εύρεση νοήματος μέσα από ματαιότητες, ο εξευγενισμός μας μέσα από την προσφορά μας στους άλλους, η παραδοχή και η εκτίμηση της θνητότητάς μας.

The King's Gambit

Ο Lionel Messi και ο Cristiano Ronaldo λύνουν τις "διαφορές" τους με μία παρτίδα σκάκι. Η νέα καμπάνια της Louis Vuitton έρχεται μερικές μόνο ώρες πριν την έναρξη του πλέον αμφιλεγόμενου Παγκόσμιου Κυπέλλου όλων των εποχών που διεξάγεται στο Κατάρ. Οι κατηγορίες περί του τρόπου ανάληψης της διοργάνωσης, οι αντιδράσεις για την καταπάτηση ανθρωπίνων δικαιωμάτων, οι επικρίσεις περί της εργατικής νομοθεσίας, οι διαμαρτυρίες για τις θεοκρατικού τύπου ανελευθερίες, δεν υπήρξαν ικανές να αναχαιτίσουν την ισχύ των πετροδόλαρων. Τα εντυπωσιακά γήπεδα, τα υπερπολυτελή ξενοδοχεία, τα πανάκριβα εμπορικά κέντρα και οι υπερσύγχρονες υποδομές περιμένουν να υποδεχτούν ουχί μόνο τους ποδοσφαιριστές, αλλά και πολιτικούς από όλον τον κόσμο και κάμποσους επισκέπτες. Μέσω της τηλεοπτικής κάλυψης, η απαστράπτουσα χλιδή θα διεισδύσει στα σπίτια πολλών εκατομμυρίων θεατών, προσφέροντάς τους ποδοσφαιρικό θέαμα, αλλά και ένα ακόμα μάθημα για τον τρόπο που λειτουργεί ο κόσμος. Για το ποιοι είναι οι όροι του παιχνιδιού και πώς πρέπει κανείς να το παίξει για να διεκδικήσει το τρόπαιο. 

Η διαφήμιση τιτλοφορείται "Victory is a state of mind". Ο Lionel Messi και ο Christiano Ronaldo έχουν τοποθετήσει το σκάκι τους πάνω στα πανάκριβα προϊόντα της Louis Vuitton. Κοιτάζοντας τις εκφράσεις των προσώπων τους, σχεδόν πείθεσαι πως το παιχνίδι που παίζουν είναι εγκεφαλικό. Η σκηνή παραπέμπει σε επική σύγκρουση γιγάντων. Του Anatoly Karpov εναντίον του Garry Kasparov. Του Wilhelm Steinitz εναντίον του Mikhail Chigorin. Του Jose Capablanca εναντίον του Emanuel Lasker. Ίσως οι συνεισμοί σου να σε πηγαίνουν παραπέρα, σε κείνη την εμβληματική σκηνή με τον ιππότη και τον θάνατο στην Έβδομη Σφραγίδα του Μπέργκμαν. Ή να χάνεσαι στους ονειρώδεις ανεμόμυλους του μυαλού με την παρτίδα ανάμεσα στον Steve McQueen και τη Faye Dunaway στην Υπόθεση Thomas Crown. Αλλά όσες αφηγήσεις κι αν κεντήσεις πάνω της για να την νοηματοδοτήσεις, όσες αρετές κι αν αναγνωρίσεις στην εξαιρετική φωτογραφική ματιά της Annie Leibovitz, όσες διαπιστώσεις κι αν κάνεις παρακολουθώντας τις εικόνες από το Κατάρ, η διαφήμιση της Louis Vuitton παραμένει αφοπλιστικά δηλωτική των προθέσεών της. Το παιχνίδι εικονογραφείται με όρους ισχύος. Και η ιστορία γράφεται από τους θριαμβευτές της.

Ντύσου Κουρδιστό Πορτοκάλι

Ο Στάνλεϊ Κιούμπρικ παραμένει ένας από τους πιο αγαπημένους μου σκηνοθέτες. Κυρίως για την ικανότητά του να χτίζει ιστορίες αποπλάνησης και να βυθίζει τον θεατή σε κόσμους που ισορροπούν μεταξύ ευφυΐας και παράνοιας. Αλλά και γιατί σου θέτει ασκήσεις που σε προκαλούν να τις λύσεις. Δεδομένου ότι είδα τις ταινίες του όταν ήμουν πολύ νέος -κάποιες όταν ήμουν παιδί-, νομίζω πως επέδρασαν σημαντικά στη διαμόρφωση του όποιου σινεφίλ κριτηρίου μου. Επομένως τον ευχαριστώ και γι'αυτό.

Ομολογώ όμως ότι όπως και με πολλές άλλες κλασικές ταινίες που αγαπώ, αποφεύγω να επανέλθω εύκολα σε αυτές και να τις ξαναδώ. Από φόβο ότι δεν θα μου μιλήσουν όπως τότε. Ότι θα έχουν τσαλακωθεί από το χρόνο και δεν θα μπορούν να ανταγωνισθούν τους πολύ διαφορετικούς ρυθμούς αφήγησης της σύγχρονης κινηματογραφικής και τηλεοπτικής μυθοπλασίας.

Το ξέρω ότι αρκετοί θα διαφωνήσουν, αλλά ακόμα και τα μεγάλα αριστουργήματα γερνάνε. Κάποιες φορές μάλιστα αδυνατούν εντελώς να επικοινωνήσουν με τις πιο σύγχρονες γενιές. Αλλά κι αυτό λογικό είναι: όταν ήμουν πιτσιρικάς, μπορεί να ήμουν σε θέση να αναγνωρίσω τη μεγάλη αξία του Τσάρλι Τσάπλιν και του Μπάστερ Κίτον, αλλά δυσκολευόμουν να παρακολουθήσω βωβές ταινίες (αν και έχω δει και εντέλει απολαύσει πολλά διαμάντια των πρώτων εκείνων δεκαετιών της κινηματογραφίας). 

Σήμερα που η χρονική απόσταση είναι πολύ μεγαλύτερη, δύσκολα μπορώ να φανταστώ έναν νέο να αντέχει τις υποκριτικές, σεναριακές και σκηνοθετικές φόρμες μιας ασπρόμαυρης, βωβής ταινίας. Ή να μπορεί να εκτιμήσει τη ματιά του Φελίνι. Ή να αντέξει τους αργούς ρυθμούς των σινεφίλ ταινιών της δεκαετίας του 70. Είναι χαρακτηριστικό πως το παιδικό κοινό σήμερα έχει στρέψει τελείως την πλάτη του στα χάρτινα, "παραδοσιακά" κινούμενα σχέδια και προτιμά απείρως περισσότερο το computer animation, όσο κι αν επιμένουμε οι παλαιότεροι στη μαγεία της αρχετυπικής Χιονάτης ή το λυρισμό της Φαντασίας. Είμαστε απλώς άνθρωποι άλλης γενιάς.

Κάτι τέτοιες σκέψεις με στριφογύριζαν, καθώς έβλεπα την πολύ ενδιαφέρουσα καμπάνια της εταιρίας Gucci που αναπλάθει σκηνές από ταινίες του Κιούμπρικ για να διαφημίσει τη νέα της κολεξιόν. 

Αναρωτήθηκα αν μπορεί να λειτουργήσει η σύνδεση στο μυαλό του νεανικότερου κοινού ή αν η πρόθεση της εταιρίας είναι απλώς να κλείσει το μάτι σε παλαιότερες γενιές. Ανεξαρτήτως αποτελεσματικότητας, εγώ βρήκα την ιδέα πολύ ευφάνταστη, καθώς μου θύμισε με έξυπνο τρόπο μερικές από τις πιο χαρακτηριστικές εικόνες από το κινηματογραφικό σύμπαν του Κιούμπρικ. Ακόμα κι αν δεν είμαστε πελάτες της, η Gucci έκανε σε εμάς που αγαπάμε τις ταινίες του, ένα απολαυστικό δώρο.

Hier encore, j'avais vingt ans, je caressais le temps

Σε μία εποχή που το "έξω" μοιάζει όλο και πιο γκρίζο, τοξικό και επικίνδυνο, η επένδυση στο "έσω" παραμένει η ύστατη γραμμή προσωπικής άμυνας. Κι εντέλει ο κόσμος μας μπορεί να είναι τόσο όμορφος, γενναίος και σημαντικός, όσο του επιτρέπουμε να είναι. Με τις ποιότητές μας, με τις ευαισθησίες μας, με τις υπερβάσεις μας. 

Ναι, μάλλον προσπάθησα να ανακαλύψω περισσότερα σημαινόμενα σε αυτή τη διαφήμιση των ΙΚΕΑ (Βελγίου), από όσα επιδίωκαν να πουν οι δημιουργοί της -διότι τελοσπάντων τραπεζάκια και καναπέδες ήθελαν να προμοτάρουν. Μα θες το ζευγάρι που απολαμβάνει τη χορογραφία της καθημερινότητάς του, θες η υπέροχη φωνή του Αζναβούρ στο Hier encore, όλα μου φάνηκαν για λίγο πιο ανεκτά και αισιόδοξα.

Xmas ads (2021 edition)

H συζήτηση με τους φοιτητές μου των χριστουγεννιάτικων διαφημίσεων της χρονιάς έχει καθιερωθεί ως σταθερή παράδοση στη μαθήματα Marketing που διδάσκω. Επειδή λοιπόν νομίζω πως οι παραδόσεις είναι πολύτιμες, επανέρχομαι και φέτος (πλέον και διαδικτυακά) με μερικές πολύ ενδιαφέρουσες διαφημίσεις. Συγκρίνοντας με τα προηγούμενα έτη (βλ. αντίστοιχη ανάρτηση για το 2020), οι φετινές καμπάνιες είναι λιγότερο μεγαλόσχημες και πιο εστιασμένες στις αναδυόμενες αξίες μιας εποχής που δοκιμάζεται από σύνθετα προβλήματα, συχνότερες κρίσεις και έντονους μετασχηματισμούς. 

Η Louis Vuitton κινείται στις συνήθεις φόρμες της, με μία διαφήμιση παρουσίασης των προϊόντων της σε μία εναλλαγή χώρων (εντός και εκτός σπιτιού). Η πανδημία ενέτεινε την ανησυχία μας για τους κινδύνους που παραμονεύουν εκεί έξω και το σπίτι μας αναδεικνύεται σε πολύτιμο καταφύγιο. Η εταιρία αξιοποιεί αυτή μας την ανάγκη για ασφάλεια, "χτίζοντας" με τα προϊόντα της κάστρα που μας περικλείουν και μας προφυλάσσουν. Πολύ ευχάριστη μουσική επιλογή το "Young Hearts Run Free" της Κάντι Στέιτον από τα '70s.

Ο (διαφημιστικά ταλαιπωρημένος) Άγιος Βασίλης δοκιμάζει τις δυνάμεις του στην trap, σε μια διαφήμιση που απευθύνεται κυρίως στο νεαρότερο κοινό και αποδεικνύει πως (α) το "ho-ho-ho" παραμένει πολύ προχώ, (β) η ελληνική διαφήμιση μπορεί να αφουγκραστεί τις τάσεις της εποχής και να δοκιμάσει πρωτότυπες (ή ελαφρώς προκλητικές) λύσεις και (γ) όσο και να προσπαθώ, δεν αντέχω την trap -ναι, μεγαλώνω.

Στην εορταστική διαφήμιση της Disney, ένας θετός πατέρας προσπαθεί να δομήσει σχέσεις με τα δύο παιδιά της νέας συντρόφου του. Αρωγοί του στην προσπάθεια, οι ήρωες κινουμένων σχεδίων της εταιρίας -από τον Μίκυ και τη Μίνυ, μέχρι τη Σταχτοπούτα και την Ποκαχόντας. Εντούτοις το ενδιαφέρον δεν είναι τόσο στο αφήγημα, όσο στη σύνθεση των πρωταγωνιστών της διαφήμισης: ο νέος μπαμπάς είναι μαύρος, η μητέρα και τα παιδιά ασιατικής καταγωγής. Ναι, η Disney παραμένει ταγμένη στις οικογενειακές της αξίες. Μόνο που πλέον η οικογένεια ορίζεται με πολύ διαφορετικό τρόπο από ό,τι παλαιότερα, με τη διαφορετικότητα να αναδεικνύεται σε θεμελιώδη αξία.

Η χριστουγεννιάτικη διαφήμιση που συζητήθηκε περισσότερο φέτος ήταν αναμφισβήτητα ετούτη της νορβηγικής Posten: ο Santa Claus δεν έφερε απλώς τα δώρα, αλλά και την ανατροπή, φιλώντας με πάθος τον κύριο που τον ανέμενε. Δέκα ή είκοσι χρόνια νωρίτερα, μια τέτοια διαφήμιση θα προκαλούσε φαντάζομαι τεράστιες αντιδράσεις -τουναντίον τώρα, είδα να παίζεται κανονικότατα σε δελτία ειδήσεων (και ελληνικών καναλιών) ή να σχολιάζεται θετικά το μήνυμά της σε μεσημεριανές εκπομπές. Υπενθυμίζεται ότι πριν περίπου είκοσι χρόνια, ένα gay φιλί σε τηλεοπτική σειρά του Παπακαλιάτη είχε προκαλέσει μεγάλες αντιδράσεις, παρεμβάσεις και πρόστιμα. Φέτος, αντίστοιχα φιλιά στις "Άγριες Μέλισσες", αλλά και στην "Τούρτα της Μαμάς" (που παίζεται μάλιστα στην κρατική τηλεόραση) προβλήθηκαν χωρίς πολλές φωνασκίες ή αξιοσημείωτες εντάσεις, αποδεικνύοντας πως εντάξει, Νορβηγία δεν γίναμε, αλλά κάναμε κι εμείς πολλά βήματα. 

Ο μεγάλος τραπεζικός Όμιλος της Erste διηγείται μια μικρή οικογενειακή ιστορία με οικολογικό πρόσημο, αλλά και συναισθηματική βάση. Παρά το γεγονός πως η πανδημία βρίσκεται τελευταία στο επίκεντρο του ενδιαφέροντός μας, είναι απολύτως βέβαιο ότι εκείνο που πρωτίστως θα μας απασχολεί τις επόμενες δεκαετίες είναι το ζήτημα του περιβάλλοντος. Μακάρι οι millenials να αποδειχθούν όντως πιο συνετοί και πιο θαρραλέοι στον τρόπο αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής. Και μπορεί πράγματι οι μικρές καθημερινές συνήθειες (όπως ο περιορισμός της σπατάλης ενέργειας, η ανακύκλωση κ.λπ.) να καλλιεργούν πιο υπεύθυνες στάσεις και συμπεριφορές, αλλά απαιτούνται πολύ μεγαλύτερης κλίμακας παρεμβάσεις για να αποφευχθεί η καταστροφή. 

H Coca Cola δεν χρησιμοποιεί τον Santa Claus φέτος, διότι προφανώς η δική της (κάπως γλυκερή) εκδοχή του Αγίου ωχριά πλέον απέναντι στις τόσες άλλες που κυκλοφορούν στη διαφημιστική πιάτσα. Αποφασίζει λοιπόν να επενδύσει στο συναίσθημα, προτρέποντάς μας να θυμηθούμε τους γηραιότερους ή γενικότερα να μοιραστούμε τις γιορτές μας με τους άλλους. Παρότι πολυφορεμένο, το μήνυμα παραμένει σημαντικό και λειτουργεί πάντα. Ε, βοηθάει και η μουσική από τη Μέρι Πόπινς στο φινάλε.

Και να που ήρθαμε να επανεκτιμήσουμε εκείνα τα μεγάλα οικογενειακά γεύματα με τις γκροτέσκες τους στιγμές, το ξέφρενο φαγοπότι, τα κάποτε βεβιασμένα και προσχηματικά χαμόγελα, τα παιδάκια που παίζουν τσιρίζοντας, τις μαμάδες που τα κυνηγούν να τα ταϊσουν, τους μπαμπάδες που κόβουν καμπόσικα το κρέας και ανοίγουν απειλητικά τη σαμπάνια και τους ευσυγκίνητους γηραιότερους που διηγούνται ιστορίες από τα νιάτα τους. Η εξαιρετική κινηματογράφιση στη διαφήμιση των Sainsbury's υπενθυμίζει ότι οι γιορτές έχουν κοινωνικό πρόσημο. Είναι αφορμές για επαφή και για συνάντηση.

Ναι, δοκιμαστήκαμε συλλογικά με την πανδημία. Αλλά καμιά φορά οι δυσκολίες χαλυβδώνουν τη θέληση και μας πεισμώνουν. "Nothing can stop me!" είναι το σύνθημα των Tesco: η κυρία ανεβαίνει στο πατίνι της, η μαμά αντιμετωπίζει με παρρησία τις ελλείψεις στα ράφια και ο Santa Claus επιδεικνύει το πιστοποιητικό εμβολιασμού του για να επιβιβαστεί στο αεροπλάνο και να μεταφέρει τα δώρα του. Αυτό εντέλει ίσως και να είναι το μήνυμα της χρονιάς. Πως θέλει αισιοδοξία και αποφασιστικότητα η ζωή, ακόμα κι όταν τα πράγματα δείχνουν δύσκολα και οι καταστάσεις αποκαρδιωτικές. Πως θα πρέπει να αλλάζουμε, να προσαρμοζόμαστε και να προχωράμε. Σοφότεροι, ωριμότεροι και πιο ουσιαστικοί. Αφήνοντας πίσω τις τοξικότητες και τα περιττά μας μπαγκάζια. Για να μπορούμε να αντιμετωπίσουμε πιο αποτελεσματικά και πιο ελεύθερα τις ζωές μας και τα όσα επιφυλάσσει το μέλλον μας.

I Stand by you

Η κυβέρνηση της Σιγκαπούρης αφιερώνει στους εργαζόμενους πρώτης γραμμής, ένα τραγούδι ως ένδειξη ευγνωμοσύνης και αναγνώρισης της συνεισφοράς τους κατά την περίοδο της πανδημίας. Και με τον αριθμό των κρουσμάτων να κορυφώνεται πάλι σε πολλές χώρες ανά τον κόσμο, φαίνεται πως θα συνεχίσουμε για πολύ ακόμα να στηριζόμαστε σε όλους αυτούς τους ανθρώπους που παραμένουν η εμπροσθοφυλακή μας και δίνουνε τη μάχη -ενόσω πολλοί άλλοι φιλολογούνε ή σφυρίζουν αδιάφορα ή εμμένουν στις απρονοησίες τους.

Εδώ το Βίλνιους, εκεί το Βίλνιους

Αποφασίζεις ότι είναι καιρός να προγραμματίσεις τις χριστουγεννιάτικες διακοπές σου. Και το Βίλνιους φαίνεται μια καλή λύση -κάποιος, κάπου, κάποτε, σου είχε πει ότι είναι κουκλίστικο και σχετικά οικονομικό. Αλλά έχεις ένα μικρό πρόβλημα: δεν ξέρεις πού βρίσκεται το Βίλνιους. Αδυνατείς να το συσχετίσεις με χώρα, δυσκολεύεσαι να προσδιορίσεις την ταυτότητά του, δεν μπορείς να το τοποθετήσεις στο χάρτη! Επειδή λοιπόν έρευνες έδειξαν ότι πράγματι οι περισσότεροι στον δυτικό κόσμο δεν έχουν ιδέα, η Λιθουανία αποφάσισε να ξεκαθαρίσει τα πράγματα. Βεβαίως με δεδομένο το χαμηλό επίπεδο γνώσεων γεωγραφίας του γενικού πληθυσμού, αναρωτιέμαι μήπως πρέπει να ξεκινήσουμε με ενημερωτικά σποτάκια για το ποιες είναι οι ήπειροι και για το κατά πού πέφτει η Ρωσία, η Κίνα, οι ΗΠΑ και η Βραζιλία.

Vaccinate already?

Πολλές κυβερνήσεις ανά τον κόσμο έχουν προτρέψει τους πολίτες τους να εμβολιαστούν, προβάλλοντας διαφημιστικές/ενημερωτικές καμπάνιες. Η κυβέρνηση όμως της Σιγκαπούρης, τις σβήνει όλες και κερδίζει άνετα το βραβείο της πιο ευφάνταστης διαφήμισης. (σ.σ. Το spot απευθύνεται κυρίως σε πολίτες μεγαλύτερης ηλικίας, εξού και χρησιμοποιήθηκαν τραγουδιστές/παρουσιαστές που έκαναν επιτυχία πριν πολλά χρόνια. Επίσης, η χρήση των κινεζικών δεν είναι τυχαία, καθώς οι κινεζόφωνοι κάτοικοι φαίνεται ότι έχουν ανταποκριθεί λιγότερο στο κάλεσμα για εμβολιασμό.)

This is my dancefloor

Lady Gaga x Dom Pérignon. “Η φαντασία είναι ένα από τα μεγαλύτερα ανθρώπινα επιτεύγματα" σύμφωνα με τον φωτογράφο και δημιουργό της καμπάνιας, Nick Knight.

Xmas ads (2020 edition)

Εδώ και αρκετά χρόνια, στις τελευταίες διαλέξεις του μαθήματος International Marketing λίγο πριν την ανάπαυλα των εορτών, αφιερώνω χρόνο στις χριστουγεννιάτικες καμπάνιες της χρονιάς, επί των οποίων γίνεται σχολιασμός με τους φοιτητές μου. Επειδή εφέτος οι συνθήκες δεν επέτρεψαν το έθιμο, αποφάσισα να μεταφέρω εδώ τη σχετική συζήτηση, επιλέγοντας μερικές από τις διαφημίσεις που μου έκαναν την πιο θετική εντύπωση. 

Η Gucci κάνει μία αισθητική αναδρομή σε προηγούμενες δεκαετίες, προμοτάροντας τις νέες σειρές ρούχων της (που ανακαλούν στοιχεία από τα φανταχτερά 70s, τα ποπ 80s, αλλά κυρίως τα κάπως αμήχανα 90s). Το μόνο σίγουρο είναι ότι η υπέροχη φωνή της Alison Moyet παραμένει πάντα της μοδός. Και ότι νοσταλγώ τον πρώτο εκείνο Macintosh.

Ένα μπλε άλογο, ένα δέντρο με λουκάνικα, δύο ερωτευμένοι αστροναύτες που παντρεύονται, μία γυναίκα ιππότης που μάχεται το δράκο. Οι εποχές αλλάζουν, οι κοινωνίες εξελίσσονται, τα πρότυπα αναθεωρούνται και τα Lego δίνουν στα παιδιά τα δομικά υλικά για να κατασκευάσουν τον επόμενο, δικό τους κόσμο. Ειλικρινά ελπίζω να είναι καλύτερος.

Το αγωνιώδες ταξίδι του μπαμπά να μεταφέρει το γράμμα της μικρής του κόρης στον Άγιο Βασίλη λαμβάνει επικές διαστάσεις. Κολυμπώντας σε μανιασμένες θάλασσες, διασχίζοντας επικίνδυνες ζούγκλες, βαδίζοντας σε αρκτικά τοπία, ο αποφασισμένος μπαμπάς δεν θέλει να απογοητεύσει με τίποτα το παιδί του. Και η Coca Cola καταφέρνει να κάνει ξανά αυτό που γνωρίζει καλά: μία συναισθηματική διαφήμιση για τα Χριστούγεννα, αξιοποιώντας -ως αναφορά έστω- τον πολυαγαπημένο της Santa Claus.

Τιμώντας τη μακρά παράδοσή του στις χριστουγεννιάτικες διαφημίσεις, το John Lewis υπενθυμίζει ότι η αγάπη είναι πολύτιμη όταν την προσφέρεις. Μπορεί το μήνυμα να είναι κάπως κλισέ (σ.σ. η κατηγορία είναι "seasonal campaigns", επομένως οι μεγάλες δόσεις από κλισέ είναι αναπόφευκτες!), αλλά η εναλλαγή μεταξύ διαφόρων μορφών animation και σκηνών με ηθοποιούς, καταφέρνει να προκαλέσει μία γλυκιά και κάπως νοσταλγική διάθεση. Εξαιρετικό το τραγούδι της Celeste (της οποίας τη φωνή, πολύ εκτιμώ!).  

Για την εταιρία Disney, κάθε μέρα είναι Χριστούγεννα. Και ίσως οι μόνοι που θα συμφωνήσουν μαζί της είναι οι Φιλιππινέζοι. Ο εορτασμός εκεί διαρκεί για τέσσερις-πέντε μήνες, ο στολισμός είναι εντυπωσιακός και τα Χριστούγεννα μετατρέπονται σε μία μακράς διαρκείας, απολύτως χορταστική εμπειρία. Μια γιαγιά και η εγγονή της από τις Φιλιππίνες γίνονται λοιπόν οι ιδανικές πρωταγωνίστριες για τη φετινή διαφήμιση της Disney, στην οποία όμως εντέλει την παράσταση κλέβει με έναν τρόπο, ο Μίκυ Μάους.

H Amazon είναι σίγουρα από τους μεγάλους κερδισμένους του 2020 με την πανδημία να εκτοξεύει τις διαδικτυακές πωλήσεις, τα κέρδη της εταιρίας, τη μετοχή της και την περιουσία του Jeff Bezos. Ακόμα και μέσα στη θλίψη της ματαίωσης, την ασφυξία της καραντίνας, την αγωνία της επιβίωσης, η ζωή συνεχίζεται. Το μήνυμα της διαφήμισης, παρακινητικό και συναισθηματικό, μιλάει για τη δύναμη που βρίσκουμε να αντιπαλεύουμε τις αντιξοότητες, να στέκουμε στα πόδια μας και να θριαμβεύουμε.   

Μέσα σε αυτή την ιδιότυπη συνθήκη που βιώνουμε, η ανθρώπινη επαφή έχει αποκτήσει άλλο νόημα και ειδικό συναισθηματικό βάρος. Η DocMorris υπενθυμίζει ότι οι άνθρωποι που αγαπάμε αποτελούν το κίνητρο να γινόμαστε καλύτεροι. Και ο παππούς της διαφήμισης καταφέρνει στα σίγουρα να αγγίξει τους πιο ευσυγκίνητους από εμάς.

Υπέροχη κινηματογράφηση, ενδιαφέρουσα η διασκευή του (πάντα ανεβαστικού) Singing in the Rain, εξαιρετική η χορογραφία αλλά και η εκτέλεσή της από τους τέσσερις πρωταγωνιστές. Η εταιρία Burberry γυρίζει μία από τις καλύτερες διαφημίσεις της χρονιάς. Ξεσηκωτική, αισιόδοξη, μαχητική και με ένα φινάλε απολύτως απελευθερωτικό. Και του χρόνου!

Μια θάλασσα γαλάζια

Το εστιατόριο "Thalassa" στη Vitoria της Βραζιλίας μετονομάστηκε σε "Alas" και βρήκε έναν πολύ ευφάνταστο τρόπο να το ανακοινώσει. 

Η τέχνη της πρόληψης

Διότι η τέχνη παραμένει πολύτιμη και σε δύσκολες περιόδους.

Όταν ακούς τα ταμ ταμ

 

Εδώ και τουλάχιστον δύο δεκαετίες, συλλέγω με σχολαστικότητα διαφημίσεις, τόσο λόγω ακαδημαϊκού ενδιαφέροντος για αυτές όσο και λόγω της ανάγκης αξιοποίησης σχετικού υλικού στα μαθήματα marketing που διδάσκω (οι φοιτητές μου θα ενθυμούνται πως χρησιμοποιώ πλήθος διαφημίσεων στις διαλέξεις). Τα τελευταία χρόνια η αναζήτηση έντυπων διαφημίσεων έχει καταστεί πολύ ευκολότερη, λόγω της ψηφιοποίησης παλαιών εκδόσεων (περιοδικών και εφημερίδων) όπου μπορεί κανείς να εντοπίσει καταχωρήσεις με μεγάλο ιστορικό και αρχειακό ενδιαφέρον. Μερικές τέτοιες παραθέτω εδώ, τις οποίες συγκέντρωσα την προηγούμενη εβδομάδα από περιοδικά της δεκαετίας του '60 και έσπευσα να σκανάρω επιμελώς.

Συνήθως στην πορτοκαλάδα είθισται να λες από πού προέρχονται τα πορτοκάλια. Αλλά τι να κάνουμε που ο Καραντάνης ήταν εταιρία εμφιάλωσης μεταλλικού νερού; Έκαστος εφ’ ω ετάχθη.

Το tam tam της ζυθοποιίας Φιξ, λανσαρίστηκε στην εγχώρια αγορά κάποια χρόνια πριν έλθει η  Coca Cola (η οποία κατέφτασε μόλις το 1969). Το μπουκάλι ήταν προκλητικά ίδιο, η γεύση ήταν προκλητικά παρόμοια. Η έλευση της Coca Cola εξαφάνισε το δύστυχο tam tam με συνοπτικές διαδικασίες! Αλλά η μεγάλη απορία παραμένει: ο συνειρμός που οδήγησε στην ονοματοδοσία του εν λόγω αναψυκτικού, είχε να κάνει με το γεγονός ότι ήταν μαύρο; Και τι θα έλεγε άραγε επ'αυτού ο Ζαμπέτας; Ταμ-ταμ-ταμ!

Μπύρα Binding. Με το κοντόχοντρο μπουκάλι. Ας το παραδεχτούμε: το ντιζάιν δεν ήταν ποτέ το ισχυρό χαρτί της Γερμανίας. Ούτε της Δυτικής, ούτε της Ανατολικής.

Η δεκαετία του '60 μπήκε πολύ ελπιδοφόρα για τις αγωνιστικές επιδόσεις της χώρας, η οποία είχε να δει χρυσό μετάλλιο σε Ολυμπιακούς Αγώνες από το 1912 και τον Τσικλητήρα. Το 1960 όμως, ο τότε διάδοχος Κωνσταντίνος μαζί με τους Οδυσσέα Εσκιτζόγλου & Γιώργο Ζαΐμη κατέκτησαν το χρυσό μετάλλιο στη Ρώμη, στην ιστιοπλοϊκή κλάση Ντράγκον. Τα πολιτικά πάθη βεβαίως δεν εκάμφθησαν ούτε από την νίκη αυτή: ενόσω οι φιλοβασιλικοί αποθέωναν τον νεαρό Κωνσταντίνο, οι αντιβασιλικοί επέμεναν ότι ο ρόλος του στο πλήρωμα ήταν απλώς διακοσμητικός. Ευτυχώς δηλαδής που ακολούθησε και η βράβευση της Φιξ μετά από μία διετία στην Ολυμπιάδα Ζύθου για να ενωθεί το πανελλήνιο! Στα καλύτερα καταστήματα και μόνον. 

Κάθε ποτήρι και δροσιά... κάθε γουλιά και κέφι! 

Πολλές γουλιές, μεγαλύτερο κέφι!

Μην είναι χυμός; Μην είναι σοκολάτα; Μην είναι κάτι ανάμεσα; Αναποφάσιστη η Τζόυ.

Αν θέλεις συγχρονισμένη τράπεζα, τοποθετείς τα λεφτά σου στην Εμπορική. Αν πάλι θέλεις ταχεία και πρόθυμη εξυπηρέτηση, τοποθετείς τα λεφτά σου στην Ιονική και Λαϊκή. Σε κάθε περίπτωση, αναλαμβάνει ο Καθηγητής Στρατής Γ. Ανδρεάδης κι έχεις το κεφάλι σου σίγουρο.

Δεν εμπιστεύεσαι τον Καθηγητή; Κανένα πρόβλημα, πηγαίνεις στην Εθνική! Με τον Γ.Ι. Μαύρο. Που τον εβλέπεις και σε γκραβούρα για να ξέρεις με ποιον έχεις να κάμεις. Και για να έχουμε καλό ρώτημα, εσύ σήμερα γνωρίζεις σε ποιον έχεις εμπιστευθεί τα λεφτά σου; Α, τη δεκαετία του '60, δίναμε μεγάλη σημασία σε κάτι τέτοια και αφού δεν υπήρχε Linked-in, τον εσκιτσάραμε.

Αν πάλι θέλεις μία τράπεζα με υποκαταστήματα "εις όλας τας χώρας της Κοινής Αγοράς" (καθώς και "εις τον υπόλοιπον Κόσμον", κομμάτια να γίνει) τότε Αμέρικαν Εξπρές. Στα νέα γραφεία της επί της Πλατείας Συντάγματος. Φοβάμαι ότι το πενταψήφιο τηλέφωνο δεν λειτουργεί, οπότε μην το δοκιμάσεις. Όσο για το βαμβάκι από πάνω, μπορεί να νοικοκυρεύει εδω και τριάντα αιώνες τον άνθρωπο, αλλά την Πειραϊκή Πατραϊκή μια φορά, δεν την ενοικοκύρεψε.

Τώρα στις γιορτές, αν θέλεις να δώσεις μια μεγάλη χαρά στην οικογένειά σου, χάρισέ της ένα ψυγείο. Δύσκολα θα το τοποθετήσεις κάτω από το δέντρο, εκτός ίσως αν πάρεις εκείνο των 6,5 κυβικών ποδών που είναι κάπως οικονομικό. Ναι, τη δεκαετία του '60, η ελληνική οικογένεια απέκτησε ψυγείο! Και η χαρά της ήταν μεγάλη.

Τώρα σε περίπτωση που είχες απορία για την προέλευση της επωνυμίας Kelvinator, ιδού ο υπαίτιος: ο σοφός Καθηγητής Λόρδος Kelvin που ουχί μόνο ελάμπρυνε και εφώτιζε με το πνεύμα του το Πανεπιστήμιο της Γλασκώβης, αλλά επεδίδετο σε έρευνες εκ των οποίων προέκυψε η ανακάλυψις του ψυγείου. Η διαφήμιση προσφέρει γενναιόδωρα εγκυκλοπαιδικές γνώσεις σε μία εποχη που δεν είχες τη δυνατότητα να γκουγκλάρεις. Σε τι θα σου χρησίμευαν όλα αυτά; Μπορεί να χρειαζόταν να λύσεις ένα σταυρόλεξο ή να συμμετέχεις σε ένα τηλε-παιχνίδι, να μην ξέρεις τον εφευρέτη του ψυγείου; (σ.σ. Μεταξύ μας, μείνε στο σταυρόλεξο, διότι το μεν ψυγείο το πήραμε, την δε τηλεόραση θα κάνουμε καμιά πενταετία-δεκαετία ακόμα υπομονή για να τη δούμε).

Δεν πιστεύω εσύ να είσαι το άλλο σπίτι! 

Από το γόνιμο παρόν προς ένα αισιόδοξο μέλλον. Και πώς να μην είναι άλλωστε, αν έχεις εξασφαλίσει "τις προϋποθέσεις για διευρωπαϊκή συναγωνιστικότητα";

Και τελειότητα και χαμηλή τιμή! Για να μην μιλήσω για το έπιπλον. 

Βεβαίως την τελειότητα την διεκδικεί και η Philips. Με το δικό της το ραδιόφωνο να έχει υποδοχή "για εξωτερική κεραία, προσγείωσι, πικ-απ και συμπληρωματικό μεγάφωνο". Δηλαδή μόνο με το ψυγείο Kelvinator δεν μπορείς να το συνδέσεις.

Χορός και μουσική με τα ραδιογραμμόφωνα Φίλιπς που σου δημιουργούν την αίσθηση πως είσαι σε μία αίθουσα συναυλιών. Και εντάξει τη μουσική να την εκαταλάβω, τον χορό πώς τον αποδίδουν τα εν λόγω ραδιογραμμόφωνα; Τύπου σε ξεσηκώνουν, πιάνεις αλαμπρατσέτα την οικογένεια και ρίχνεις μία Λίμνη των Κύκνων στο σαλόνι;

Αν θέλεις γραφομηχανή σαν αυτή που χρησιμοποιούσε η Βουγιουκλάκη στη Μοντέρνα Σταχτοπούτα για να τυλίξει τον Παπαμιχαήλ, τότε μια είναι η επιλογή: Oliveti. Διότι άλλωστε "εξώπλισε και το Κέντρον Ξένου Τύπου των Βασιλικών Γάμων". Άσε που παράγεται και σε πληκτρολόγιο Ιαπωνικού ΚΑΤΑΚΑΝΑ (το οποίο ανάποδα διαβάζεται "ανάκατακ" και σου δημιουργεί ένα άγχος για τη σειρά των πλήκτρων). Βάλε και ζαμπόν, κυρ-Στέφανε. 

Επειδή τη δεκαετία του '60 επισημαίνω πως ούτε το booking.com υπήρχε, έπρεπε να είσαι αρκετά προσεκτικός στην ανάγνωση των περιόδων λειτουργίας: μην βρεθείς Νοέμβρη μήνα στο Παληούρι, διότι το μοτέλ Ξενία που διαθέτει 144 κλίναι θα είναι κλειστό και δεν θα έχεις που την κεφαλήν κλίναι.

Ξεφυλλίζοντας τα περιοδικά και σκανάροντας τις διαφημίσεις, έφθασα και σε ετούτη. Η Columbia ανακοινώνει την κυκλοφορία δύο καινούργιων της δίσκων. Πρόκειται για τη Γειτονιά των Αγγέλων του Μίκη Θεοδωράκη και την Οδό Ονείρων του Μάνου Χατζιδάκι. Είμαστε στο έτος 1963. Μιας Ελλάδας πολύ διαφορετικής. Που μόλις απέκτησε ψυγείο, ακούει ραδιόφωνο, πίνει μπύρα και ταμ ταμ, αποταμιεύει τους κόπους της και παίρνει στεγαστικά δάνεια για να αγοράσει διαμερισματάκι που θα αποπληρώνει για δεκαετίες. Μιας Ελλάδας πολύ φτωχότερης με νωπές ακόμα τις μνήμες του πολέμου. Αλλά και μιας Ελλάδας τυχερής που μέσα στις πολλές αντιξοότητες και τις πολιτικές της αρρυθμίες, έχει την ευτυχή πολυτέλεια να επιλέγει μεταξύ Θεοδωράκη και Χατζιδάκι. Στο θέατρο, στο πικ-απ και στην καρδιά της.

Οι μασκοφόροι

Ακούω αρκετούς που διαμαρτύρονται για το μέτρο της καθολικής χρήσης της μάσκας και κάποια από τα επιχειρήματά τους φαίνονται εκ πρώτης άποψης πράγματι λογικά (όπως π.χ. γιατί να φοράω μάσκα αν απέχω δέκα ή είκοσι μέτρα από τον άλλον ή αν βρίσκομαι με την παρέα μου στο ιδιωτικό μου αυτοκίνητο;). 

Ανάμεσά τους βρίσκονται πολλών κατηγοριών άνθρωποι: (α) κάποιοι που είναι αλλεργικοί όχι στις μάσκες, αλλά γενικά στους κανόνες, (β) κάποιοι που ανήκουν στους αρνητές της πανδημίας, τους συνομωσιολόγους ή τους θρησκόληπτους και τέλος (γ) κάποιοι πιο σοβαροί που επισημαίνουν τα (υπαρκτά) οξύμωρα των περιοριστικών μέτρων, αρνούμενοι να δουν όμως το προφανές: ότι τα μέτρα -άλλοτε επιτυχημένα, άλλοτε αποτυχημένα- αποτελούν εξ ορισμού ασκήσεις ισορροπίας μεταξύ αντιθετικών στοχεύσεων (π.χ. από τη μία επιδιώκεται η μείωση της διασποράς και από την άλλη η συνέχιση της λειτουργίας των καταστημάτων εστίασης). Τα trade offs είναι εξαιρετικά πολύπλοκα, όπως φαίνεται από τις αποτυχίες πολλών κυβερνήσεων ανά τον πλανήτη.

Ανεξαρτήτως των αιτιάσεών τους, όλοι οι παραπάνω αρνητές της μάσκας δεν φαίνεται να αντιλαμβάνονται κάτι θεμελιώδες: ότι η χρήση της στην παρούσα περίοδο δεν αποτελεί μόνο ένα πρακτικό μέτρο ανάσχεσης της πανδημίας και προστασίας αλλήλων, αλλά και μία εξόχως συμβολική πράξη κοινωνικής υπευθυνότητας. 

Μία απόδειξη ότι σέβομαι τους άλλους, ότι συναισθάνομαι την ανάγκη να τους προστατεύσω, επιδεικνύοντας ακόμα και αυταπάρνηση στην καθημερινότητά μου. Η χρήση της μάσκας συνιστά συνειδητή συμμετοχή στη διαμόρφωση μίας κοινωνικής νόρμας όχι γιατί μου το επιβάλει κάποιος αλλά γιατί το νιώθω ως ηθική μου υποχρέωση. 

Το ενδιαφέρον είναι πως περπατώντας στο δρόμο, μπορεί κανείς να διακρίνει πλέον δια γυμνού οφθαλμού εκείνους που αρνούνται τις υποχρεώσεις τους έναντι των άλλων και επιδεικνύουν προκλητική αναλγησία. Είναι αυτοί που περιφέρονται ακόμα και σε κεντρικούς δρόμους χωρίς μάσκα ή τη φορούν κουτοπόνηρα στο σαγόνι τους. Πρόκειται για τους γνωστούς free riders. Ας μου επιτραπεί η υπόθεση εργασίας ότι οι ίδιοι αυτοί είναι που τορπιλίζουν πολλές άλλες προσπάθειες οργάνωσης και προόδου στην κοινωνία μας, οι ίδιοι αυτοί είναι που επιβαρύνουν κατ'επανάληψη το σύνολο με τις δικές τους υποχρεώσεις. 

Ας φορέσουμε λοιπόν οι υπόλοιποι τις μάσκες μας για να απλώσουμε και προς αυτούς ένα μεγάλο δίχτυ προστασίας. Αυτό κάνουμε πάντα, έτσι κι αλλιώς. Σε αυτό οφείλεται η επιβίωσή τους κι ας μην το αντιλαμβάνονται. 

Σημείωση: Οι έξυπνες διαφημίσεις της Mucinex σχεδιάστηκαν από τον εξαιρετικό Noma Bar.