Εκατό Χρόνια Μοναξιάς

Εξαιρετικός και ο δεύτερος κύκλος της τηλεοπτικής μεταφοράς του βιβλίου "Εκατό χρόνια μοναξιάς" του Μάρκες (Netflix). Χάρις την αριστοτεχνική σκηνοθεσία των δύο κολομβιανών δημιουργών, Laura Mora και Carlos Moreno, επιτυγχάνεται κάτι που έμοιαζε ακατόρθωτο: να υπηρετηθεί το φοβερά δύσκολο, πυκνό, πολυπρόσωπο και αφηγηματικά δαιδαλώδες έργο με σεβασμό και αξιοθαύμαστη πιστότητα, χωρίς να απλοποιείται ούτε να μετατρέπεται σε μία «εύπεπτη» τηλεοπτική ιστορία. 

Ιδιαίτερη μνεία αξίζει όμως και στην επιλογή του καστ, με την πλειονότητα των ηθοποιών να είναι Κολομβιανοί, γεγονός που προσδίδει στη σειρά μια αυθεντικότητα που δύσκολα θα μπορούσε να επιτευχθεί διαφορετικά. Από τα καλύτερα πράγματα που μας έχει χαρίσει η τηλεόραση τα τελευταία χρόνια.

Το αμερικανικό πείραμα

 

Ανεξαρτήτως των όσων αισθανόμαστε ή πιστεύουμε για τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, το αποτύπωμά τους στον τρόπο ζωής και σκέψης μας είναι αδιαμφισβήτητο. Καμία άλλη χώρα δεν επηρέασε σε τόσο μεγάλο βαθμό τις ιδέες, τα πρότυπα, την τεχνολογία, την επιστήμη, την επιχειρηματικότητα, τον κινηματογράφο, τη μουσική, την αισθητική και τελικά την ίδια την καθημερινότητά μας. Είτε το αναγνωρίζουμε είτε όχι, ο κόσμος μέσα στον οποίο ζούμε διαμορφώθηκε (και συνεχίζει εν πολλοίς να διαμορφώνεται) στην αντίπερα όχθη του Ατλαντικού.

Όμως οι ΗΠΑ είναι μια χώρα που δεν εξηγείται εύκολα. Μπορεί να μοιάζει οικεία μέσα από τις ταινίες, τις σειρές, τη μουσική ή τη διαρκή παρουσία της στις ειδήσεις, όμως όταν βρεθείς σε αυτήν καταλαβαίνεις πόσο λίγο την γνωρίζεις πραγματικά. Πρέπει να την εξερευνήσεις όσο περισσότερο μπορείς –εγχείρημα διόλου εύκολο, δεδομένης της αχανούς έκτασής της–, να οδηγήσεις χιλιάδες χιλιόμετρα στους αυτοκινητοδρόμους της, να περπατήσεις στα downtown των μεγαλουπόλεών της, αλλά και στα ήσυχα προάστια ή στις μικρές επαρχιακές κοινότητές της. Πρέπει να περιπλανηθείς στις απέραντες γειτονιές με τα πολυτελή σπίτια της αποθέωσης του αμερικανικού ονείρου. Αλλά και στις γκετοποιημένες συνοικίες της συντριβής του. Πρέπει να μπεις στα πελώρια supermarkets της, να χαθείς στα φαντασμαγορικά φυσικά τοπία της, να επισκεφθείς τις ερήμους και τα φαράγγια της, να διασχίσεις τα ποτάμια της, να ατενίσεις τους σινεμασκόπ ορίζοντές της. Πρέπει να μιλήσεις με τους ανθρώπους της, να τους δεις να παρακολουθούν αγώνα μπέιζμπολ ή κάποια συναυλία, να τους παρατηρήσεις στην κυριακάτικη λειτουργία, να ακούσεις τις ιστορίες τους, να ανακαλύψεις τις αντιθέσεις τους. Να συγκεντρώσεις όσα περισσότερα μπορείς από τα αναρίθμητα κομμάτια που συνθέτουν το μωσαϊκό της.

Καμία άλλη χώρα δεν με έκανε να αναθεωρήσω τόσες πολλές βεβαιότητες όσο οι ΗΠΑ και καμία άλλη χώρα δεν με έχει αιφνιδιάσει τόσο πολύ: κάθε φορά που επιστρέφω, νιώθω ότι ανακαλύπτω εκ νέου έναν κόσμο τον οποίο ξέρω καλά και δεν ξέρω καθόλου, έναν κόσμο που δεν κατοίκησα ποτέ, αλλά του οποίου υπήρξα πάντα μέτοχος. Όσο τη μαθαίνω (και στα καλά της και στα άσχημά της) τόσο μεγαλύτερη γίνεται η δίψα μου γι’αυτην, τόσο περισσότερο επιζητώ να την καταλάβω καλύτερα και βαθύτερα. 

Φέτος συμπληρώνονται 250 χρόνια από τη Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας, το ιδρυτικό κείμενο των Ηνωμένων Πολιτειών. Η εμβληματική φράση «all men are created equal» συνιστά μία από τις ισχυρότερες πολιτικές διατυπώσεις στην ανθρώπινη ιστορία, αλλά συνάμα και μια διαρκή υπενθύμιση του πόσο δύσκολη είναι η μετουσίωση ενός τέτοιου υψηλού ιδανικού σε πολιτική, κοινωνική και οικονομική πραγματικότητα -όπως άλλωστε η ίδια η αμερικανική ιστορία απέδειξε και εξακολουθεί να αποδεικνύει. Ωστόσο, μερικές από τις ιδέες που διατυπώθηκαν σε εκείνο το κείμενο λειτούργησαν ως καταλύτης για εξελίξεις που ξεπέρασαν τα αμερικανικά σύνορα και επηρέασαν επαναστάσεις (μεταξύ άλλων και τη δική μας!), συντάγματα, δημοκρατικούς θεσμούς, οικονομικά συστήματα και, τελικά, τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε την ελευθερία, τα δικαιώματα, τις αξίες και την πρόοδό μας. 

Υ.Γ. Για όποιον θέλει να κατανοήσει καλύτερα αυτό το μοναδικό ιστορικό, πολιτικό και κοινωνικό πείραμα που ονομάζεται Ηνωμένες Πολιτείες, προτείνω ένθερμα τη σειρά ντοκιμαντέρ «The American Experiment» που προστέθηκε πριν λίγες μέρες στο Netflix. Πρόκειται για μία από τις πιο καλογυρισμένες και συναρπαστικές αφηγήσεις που έχω παρακολουθήσει για το πώς γεννήθηκε και διαμόρφωσε την ταυτότητά της η πιο επιδραστική χώρα των τελευταίων δύο αιώνων.

Spinning around

Ξεκίνησα από περιέργεια να βλέπω το τρίπτυχο ντοκιμαντέρ του Netflix για την Kylie Minogue, υποθέτοντας ότι πρόκειται περί ανάλαφρης αναδρομής στην καριέρα της. Τουναντίον, βρέθηκα να παρακολουθώ ένα συναρπαστικό πορτρέτο ανέλπιστου βάθους, καθώς μέσα από την παρουσίαση της ζωής της τραγουδίστριας θίγονται ζητήματα όπως η ανθεκτικότητα, η διαχείριση της δημόσιας εικόνας και η πρόκληση της προσωπικής εξέλιξης και ωρίμανσης. Η εξομολογητική αφήγηση της Kylie αποκαλύπτει έναν άνθρωπο με ευαισθησίες και ποιότητες που ίσως δεν περιμένει κανείς εύκολα κρίνοντας από τις (κάπως εύπεπτες) επιτυχίες της. 

Από την παρακολούθηση του αφιερώματος, προκύπτουν μερικά ενδιαφέροντα συμπεράσματα. 

Πρώτον, η επιτυχία σπανίως ακολουθεί γραμμική πορεία. Η Kylie πέρασε από περιόδους αποθέωσης αλλά και αμφισβήτησης, με τον (βρετανικό) Τύπο να την αντιμετωπίζει με περιφρόνηση και ειρωνεία. Το ντοκιμαντέρ δείχνει ότι η διάρκεια μιας καριέρας δεν εξαρτάται τόσο από τις κορυφώσεις όσο από την ικανότητα να επανακάμπτει κανείς μετά από κάθε πτώση. Η ιστορία της Kylie είναι μια διαρκής διαδικασία «επιστροφής».  

Δεύτερον, οι μεγάλες δοκιμασίες της ζωής μπορεί να επιταχύνουν την συναισθηματική και ψυχική ωρίμανση, καθώς μας φέρνουν αντιμέτωπους με την υποχρεωτική αναγνώριση της θνητότητάς μας. Η πιο συγκινητική στιγμή του ντοκιμαντέρ είναι η περιγραφή της περιπέτειας με τον καρκίνο, αλλά και η αποκάλυψη από την ίδια ότι η ασθένεια επανεμφανίστηκε το 2021. 

Τρίτον, η προσωπική εξέλιξη και βελτίωση προϋποθέτει συστηματική προσπάθεια και συνέπεια, αλλά συναρτάται και άλλων παραμέτρων όπως η τύχη, η συγκυρία και οι γνωριμίες. Πέραν του όποιου ταλέντου της (που όντως διαθέτει), η Kylie εκμεταλλεύτηκε όσο καλύτερα μπορούσε τις ευκαιρίες που της δόθηκαν: χρησιμοποίησε ως εφαλτήριο για την αρχική της ανάδειξη τους Stock, Aitken & Waterman (ίσως τους πιο διάσημους βρετανους hit-makers των 80s), αξιοποίησε το (κάπως προκάτ) ειδύλλιο με τον Jason Donovan για να καλλιεργήσει το ενδιαφέρον του κοινού, ρούφηξε εμπειρίες από τη σχέση της με τον Michael Hutchence των INXS, αναβάθμισε την εικόνα της μέσω της συνεργασίας της με τον Nick Cave (επική η ατάκα του Cave όταν ερωτάται γιατί επέλεξε την Kylie για το υπέροχο «Where The Wild Roses Grow»: "It was a strange thing with Kylie, because she had everything but credibility. And I had credibility, but not much else.») και βεβαίως διατήρησε ως κρίσιμη σταθερά τη σχέση με τους γονείς και τα αδέλφια της. Η επιλογή των ανθρώπων με τους οποίους σχετιζόμαστε και τα κοινωνικά δίκτυα εντός των οποίων κινούμαστε, καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό την πορεία μας, το ύψος και το βάθος μας.

H πορεία της Kylie Minogue αποδεικνύει ότι η στοχοπροσήλωση, η αποφασιστικότητα, αλλά και η θετική διάθεση, συνιστούν ισχυρή άμυνα απέναντι στις προσωπικές απώλειες, τις δυσκολίες και την κριτική των άλλων. Και ότι η επιτυχία είναι αποτέλεσμα συνδυασμού παραγόντων.

Gloria Grahame's lips

Αυτήν την περίοδο, είναι διαθέσιμες στο Ertflix δύο από τις πιο εμβληματικές ταινίες της Gloria Grahame — το "The Big Heat" και το "In a Lonely Place" - στις οποίες μπορεί κανείς να απολαύσει την αριστοτεχνική ερμηνεία της, αλλά και να θαυμάσει τα περιβόητα χείλη της, που έλαβαν μυθικές διαστάσεις στο Χόλιγουντ.

Παρά τις μεγάλες επιτυχίες και το Oscar που κατέκτησε για την ταινία "The Bad and the Beautiful", η καριέρα της πήρε πολύ σύντομα την κατιούσα: αφενός οι φήμες για την κακότροπη συμπεριφορά της στα γυρίσματα του φιλμ Oklahoma! (1955) και αφετέρου η βασανιστική της ανασφάλεια για την εμφάνισή της (άρχισε να βάζει βαμβάκι μέσα από τα χείλη για να δείχνει πιο σέξι, ενώ αργότερα υπέκυψε στις πλαστικές επεμβάσεις που οδήγησαν στην πλήρη ακινητοποίηση του άνω χείλους και αλλοίωσαν την εμφάνιση και την ομιλία της), την έριξαν στα αζήτητα.

Αλλά και η προσωπική της ζωή υπήρξε ιδιαιτέρως ταραχώδης: τέσσερις γάμοι και άλλα τόσα διαζύγια. Λέγεται μάλιστα ότι ο δεύτερος σύζυγός της, Nicholas Ray, την έπιασε στο κρεβάτι με τον δεκατριάχρονο γιο του — τον ίδιο γιο που, χρόνια αργότερα, η Grahame παντρεύτηκε, όταν εκείνος ήταν 23 και εκείνη 37. Με το που μαθεύτηκε ο γάμος αυτός, ο τρίτος σύζυγος, Cy Howard (διότι ανάμεσα σε μπαμπά και γιο, πρόλαβε να κάνει και έναν ακόμα γάμο!), διεκδίκησε την επιμέλεια της κόρης που είχαν αποκτήσει και το σκάνδαλο που ξέσπασε οδήγησε την Grahame στον νευρικό κλονισμό και σε θεραπείες με ηλεκτροσόκ. 

Πέθανε το 1981 στα 57 της χρόνια, έχοντας ζήσει ένα πιο περιπετειώδες σενάριο από τα φιλμ νουάρ που την έκαναν διάσημη.

Dept. Q

Χωρίς να διεκδικεί δάφνες φοβερής πρωτοτυπίας, το Dept. Q (Netflix) με κέρδισε, κυρίως λόγω της σκηνοθεσίας και των ερμηνειών. Η συνταγή με τον τσαλακωμένο πρωταγωνιστή (πολύ συνεπής ο Matthew Goode στο ρόλο του κυνικού και υπερόπτη ντετέκτιβ που τρώει και μερικές σφαίρες λόγω της υπερβολικής του αυτοπεποίθησης), την ομάδα των outsiders που τον πλησιώνει και την υπόθεση που ξετυλίγεται αργά μέσα από μία σειρά μικρών αποκαλύψεων, καταφέρνει εντέλει να λειτουργήσει, διότι πολύ έξυπνα δίνει έμφαση στους χαρακτήρες και τη διαδικασία: την εμμονική επιμονή στη λεπτομέρεια και την κλασική προσέγγιση αστυνομικής διερεύνησης μιας υπόθεσης (μελέτη αρχειακού υλικού, ανακρίσεις, συνεχή follow-ups). Αρκετά αξιοπρεπής επιλογή για τους λάτρεις του neo-noir.

The Eternaut

Το αριστουργηματικό κόμικ "The Eternaut" που πρωτοδημοσιεύτηκε στην Αργεντινή τη δεκαετία του 1950, κρύβει μία βαθιά αλληγορία: μια τοξική χιονόπτωση δολοφονεί εκείνους που βρίσκονται εκτεθειμένοι στη δημόσια σφαίρα και αναγκάζει τους εναπομείναντες ανθρώπους να επιβιώσουν κάτω από συνθήκες απόλυτης απομόνωσης και απειλής. Στην ιστορία του κόμικ, η χιονόπτωση —αργή και αδυσώπητη— δεν είναι απλώς ένα καιρικό φαινόμενο. Είναι η κάθοδος του αυταρχισμού: η παγωνιά που νεκρώνει κάθε έννοια ελευθερίας.

Σε αυτή την αλληγορία, η βία δεν είναι κραυγαλέα, αλλά ύπουλη. Δεν έρχεται με όπλα, αλλά με χιόνι. Καλλιεργεί τον φόβο, απομονώνει και καθιστά την επιβίωση ατομική υπόθεση. Η τοξικότητα και ο φανατισμός διαβρώνουν τους γείτονές σου, τους φίλους σου, τ'αδέλφια σου και τα παιδιά σου. Αλλά ακόμα και εσύ, ο πρωταγωνιστής της ιστορίας, είσαι καταδικασμένος να αμφισβητήσεις ξανά και ξανά τον εαυτό σου. Ίσως αυτό είναι όμως και το κλειδί της σωτηρίας σου.

Παρακολουθώντας κανείς τη θαυμάσια τηλεοπτική μεταφορά του κόμικ στο Netflix, δεν μπορεί παρά να κάνει τις αναγωγές με το βίωμα των τελευταίων χρόνων (σχεδόν παντού στον κόσμο): οι κοινωνίες μας αποδεικνύονται εξαιρετικά εύθραυστες, τα αποκλίνοντα αφηγήματα οδηγούν σε λυσσαλέα μίση και οι τοξικές νιφάδες χιονιού συνεχώς πυκνώνουν. Η επιβίωση είναι μία άσκηση αξιοπρέπειας, ευθύνης και συνεχούς (αυτο)κριτικής -πολλές φορές, καταλήγει να είναι μία άσκηση μοναχικότητας.

Έτσι για την ιστορία, ο δημιουργός του "The Eternaut", Héctor Germán Oesterheld, απήχθη το 1977 λόγω της αντιδικτατορικής του δράσης και έκτοτε θεωρείται νεκρός. Την ίδια τύχη είχαν τόσο οι κόρες όσο και οι γαμπροί του, ενώ η μόνη επιζήσασα ήταν η σύζυγός του.

Ξυπόλητοι στο πάρκο

Έχουν περάσει πάνω από τρεις δεκαετίες από τότε που είδα την ταινία "Ξυπόλητοι στο πάρκο". Θυμάμαι ότι είχα απολαύσει πολύ το ζεύγος Τζέιν Φόντα-Ρόμπερντ Ρέντφορντ και είχα γελάσει με την ψυχή μου σε κάποιες σκηνές. Όταν πέτυχα προχθές την ταινία σε μία από τις συνδρομητικές πλατφόρμες, αποφάσισα να ξαναδώ λίγο τις πρώτες σκηνές -κυρίως από περιέργεια για το αν θα μου φανούν καθόλου αστείες μετά από τόσον καιρό. Ε λοιπόν, χωρίς να το πολυκαταλάβω, απορροφήθηκα και κατέληξα να το δω και πάλι όλο. Ναι, οι αστείες σκηνές (με τις σκάλες) εξακολουθούν να είναι ξεκαρδιστικές. Και ναι, οι δύο πρωταγωνιστές διατηρούν την ακαταμάχητη γοητεία τους. 

Όμως εκείνο που μου έκαμε κυρίως εντύπωση είναι η (εκ νέου) ανακάλυψη του νοήματος της ταινίας. Το οποίο μάλλον δεν είχα πάρει πάρει πολύ στα σοβαρά τότες, αλλά που τώρα μού μίλησε διαφορετικά. Εκείνος είναι ένας σοβαρός και μετρημένος δικηγόρος που λειτουργεί με τους κανόνες και αντιμετωπίζει τη ζωή με λογική και επιμέλεια. Εκείνη είναι μία ατίθαση και παθιασμένη νεαρά που θέλει να δοκιμάσει νέες εμπειρίες, αψηφώντας τους κανόνες και απολαμβάνοντας τη ζωή με πάθος. Δυστυχώς, η αναμέτρηση με την ωμή καθημερινότητα, αναδεικνύει τις μεγάλες διαφορές στον τρόπο σκέψης και αντίληψης, οι οποίες τους οδηγούν σύντομα σε δύο ασύμβατα αφηγήματα. Εκείνος πιο κυνικός και ρεαλιστής, εκείνη πιο εκρηκτική και συναισθηματική, επέρχεται η ρήξη. Δύο είναι οι πιθανές εκβάσεις: ή που θα μείνει ο καθείς με το αφήγημά του και θα τη σχολάσουμε τη σχέση (που είναι τελικά το μάλλον εύκολο) ή που θα επιχειρήσουν και οι δύο μία υπέρβαση για να καταφέρουν να συναντηθούν. Βεβαίως, για να επιτευχθεί το δεύτερο, υπάρχει μία θεμελιώδης προϋπόθεση: να επιθυμούν και οι δύο να μεριάσουν τους εγωισμούς και τις βεβαιότητές τους για να καταφέρουν να συναντηθούν. Μία προϋπόθεση που -νομίζω- σπανίζει στις μέρες μας, είτε μιλάμε για σχέσεις, είτε αναφερόμαστε σε ευρύτερα κοινωνικά πλαίσια.   

Ορίστε λοιπόν που μπορεί κανείς να ανακαλύψει ουσιώδεις απαντήσεις για θέματα σύνθετα και εντελώς σύγχρονα, σε μία ανάλαφρη κομεντί που γυρίστηκε πριν εξήντα περίπου χρόνια. Ναι, παραμένει δύσκολο πράγμα η συνάντηση. Ειδικά αν ο καθείς πασχίζει πιότερο να βγει επιβεβαιωμένος νικητής σε ένα συγκρουσιακό παίγνιο, παρά να συμβάλει σε ένα αμοιβαία επωφελές παίγνιο. Όπως και να το κάμουμε, το δεύτερο απαιτεί σύνεση, ωριμότητα και -ας μου επιτραπεί να πω- αποδεικνύει μεγαλύτερη ευφυία.

Ναι/Όχι

Στον δεύτερο κύκλο του Squid Game (Netflix) αναδεικνύονται -μεταξύ άλλων- οι ολέθριες συνέπειες των διλημματικών καταστάσεων στο κοινωνικό πλαίσιο. Οι παίκτες, αναγκαζόμενοι να ψηφίσουν για τη συνέχιση ή τον τερματισμό του παιχνιδιού, βρίσκονται αντιμέτωποι με επιλογές που δεν επιτρέπουν ενδιάμεσες λύσεις και εντέλει παγιδεύονται σε ένα "παίγνιο μηδενικού αθροίσματος" (zero-sum game), όπου το όφελος της μιας πλευράς θεωρείται απώλεια της άλλης. Αυτή η συνθήκη προκαλεί δυναμικές πόλωσης, καθώς μάλιστα η κάθε πλευρά τείνει να κατασκευάζει ένα ερμηνευτικό αφήγημα που δικαιολογεί την στάση της. Η αντιπαλότητα παύει να αφορά την επιλογή, αλλά μετατρέπεται σε ταυτολογικό στοιχείο και κριτήριο ετερότητας: οι συμμετέχοντες δεν διακρίνουν απλώς διαφορετικές στρατηγικές, αλλά διαμορφώνουν την εικόνα τους σε αντίθεση με την "άλλη" πλευρά. 

Οι συνέπειες αυτών των φαινομένων έχουν αναλυθεί εκτενώς σε μελέτες, όπως το "The Righteous Mind: Why Good People Are Divided by Politics and Religion" του Jonathan Haidt. Ο Haidt εξηγεί πώς οι άνθρωποι διαμορφώνουν την ηθική τους στάση διαισθητικά και συναισθηματικά, με τη λογική ανάλυση να έπεται και να χρησιμοποιείται απλώς για να δικαιολογήσει την αρχική θέση. Ανεστραμμένες αναγνώσεις εννοιών όπως η ελευθερία, η δικαιοσύνη ή η εξουσία, οδηγούν στη διαμόρφωση αντιθετικών ιδεολογικών σχημάτων και εντέλει οδηγούν στην πόλωση.

Επιπλέον, όπως εύστοχα επισημαίνει ο Cass Sunstein, ("Going to Extremes: How Like Minds Unite and Divide") άτομα με παρόμοιες απόψεις ενισχύουν τις αρχικές τους θέσεις, καθώς τείνουν να συζητούν μόνο μεταξύ τους (echo rooms / confirmation bias). Αυτό εντείνει τις ακραίες και διχαστικές στάσεις, καθώς δεν υπάρχει χώρος για τη διαφορετική γνώμη, η οποία είτε αγνοείται είτε στοχοποιείται. 

Όπως πολύ εύστοχα παρουσιάζεται και στη σειρά, τα "παίγνια μηδενικού αθροίσματος" μπορεί να λειτουργούν συνεκτικά σε παραταξιακούς όρους, αλλά αποδεικνύονται βλαπτικά για την κοινωνία, καθώς υπονομεύουν τις συναινέσεις και εντέλει την εξεύρεση λύσεων.

Defying Gravity

Εκατό Χρόνια Μοναξιάς: Ο Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες παραμένει ένας από τους πλέον αγαπημένους μου συγγραφείς. Οι συναρπαστικές του ιστορίες σε ταξιδεύουν σε κόσμους βαθιά λατινοαμερικάνικους, αλλά ταυτόχρονα οικουμενικούς. Η αναζήτηση του βαθύτερου νοήματος που σε άλλα σπουδαία λογοτεχνικά έργα μπορεί να αποτελέσει κοπιώδη άσκηση, στα βιβλία του Μάρκες μετατρέπεται σε ευχάριστο παιχνίδι και λογοτεχνική απόλαυση. Ο μαγικός ρεαλισμός του είναι εξόχως εικονοπλαστικός και άρα προσφέρεται για μεταφορά σε παραστατικές τέχνες (θέατρο, κινηματογράφο). Εντούτοις, η σύνθετη δομή των βιβλίων του και οι πολυπρόσωπες ιστορίες του, καθιστούν το εγχείρημα της μεταφοράς, αρκετά επικίνδυνο. 

Με πολλές επιφυλάξεις λοιπόν, δοκίμασα να δω τα "Εκατό Χρόνια Μοναξιάς" στο Netflix, φοβούμενος ότι θα πρόκειται για μία επιφανειακή προχειρότητα που δεν θα μπορέσει ούτε στο ελάχιστο να αποδώσει τη δύναμη του βιβλίου. Ευτυχώς διαψεύστηκα. Η σκηνοθεσία προσεγγίζει με ευλαβικό σεβασμό το βιβλίο, οι ιστορίες ξετυλίγονται με ρυθμό που σου επιτρέπει να τις παρακολουθήσεις χωρίς να χάνεσαι, ενώ οι ερμηνείες χαρακτηρίζονται από μέτρο και υποδειγματική συνέπεια. Έχουν περάσει πολλά χρόνια από τότες που διάβασα τα "Εκατό Χρόνια Μοναξιάς" (το βιβλίο με είχε συντροφέψει σε κάτι τετράωρες σκοπιές στο στρατό), αλλά παρακολουθώντας την εν λόγω σειρά, θυμήθηκα όλους τους λόγους για τους οποίους με είχε τόσο συναρπάσει η ανάγνωσή του. Αν η σειρά αποτελέσει αφορμή να ανακαλύψουν και νέοι αναγνώστες τα βιβλία του Μάρκες, τότε το κέρδος θα είναι ακόμα μεγαλύτερο. 

Wicked: Τον τελευταίο μήνα, το hype με το Wicked είναι πράγματι εκκωφαντικό: αμέτρητα videos στο TikTok, πολυδάπανη διαφημιστική καμπάνια, αδυσώπητο merchandizing με τα πρόσωπα των δύο πρωταγωνιστριών και βεβαίως, εισπρακτικός θρίαμβος με εκατομμύρια εισιτήρια διεθνώς και θεατές που επιστρέφουν δεύτερη και τρίτη φορά στις αίθουσες για να το ξαναδούν. Είναι όμως δικαιολογημένος όλος αυτός ο ντόρος; Αξίζει πράγματι το Wicked τέτοιας προβολής και λατρείας; 

Κατά τη γνώμη μου, απολύτως ναι. Είχα στ'αλήθεια πολύ καιρό να περάσω τόσο ωραία σε ταινία! Υπέροχες χορογραφίες, εξαιρετικές ερμηνείες (η Cynthia Erivo και η Ariana Grande θα χτυπήσουν σίγουρα υποψηφιότητες για Όσκαρ α' και β' γυναικείου ρόλου) και μία ευφάνταστη σκηνοθεσία που σε οδηγεί με καταιγιστικό ρυθμό από τη μία σκηνή στην επόμενη, χωρίς να σε αφήνει στιγμή να βαρεθείς. Το αποτέλεσμα είναι ένα χορταστικό υπερθέαμα με ανέλπιστο βάθος, που καταφέρνει να συζητήσει πλήθος θεμάτων -όπως ο ανταγωνισμός στις ανθρώπινες σχέσεις, η έπαρση και η απληστία, η αποδοχή της διαφορετικότητας, οι κίνδυνοι που συνδέονται με τον ολοκληρωτισμό- με πρωτότυπο τρόπο. Πέραν και πάνω από όλα τα παραπάνω, η μουσική και τα τραγούδια του Wicked, το κατατάσσουν -θαρρώ- σε ένα από τα κορυφαία κινηματογραφικά μιούζικαλς όλων των εποχών. Αν δεν το έχεις δει, σου συνιστώ να το κάνεις δώρο στον εαυτό σου. Και σπεύσε, ώστε αφενός να είσαι σε θέση να καταλάβεις γιατί θα πάρει τόσα Όσκαρς σε μερικούς μήνες και αφετέρου να είσαι προετοιμασμένος για το δεύτερο μέρος του που θα βγει στις αίθουσες στα τέλη του 2025.

Shogun

“If Freedom is What You Live For, You’ll Never be Free from Yourself”. (="Αν σκοπός της ζωής σου είναι η ελευθερία, δεν θα ελευθερωθείς ποτέ από τον εαυτό σου") Πρόκειται για μία φράση από το πέμπτο επεισόδιο της σειράς "Shogun" που παρακολουθώ τις τελευταίες ημέρες, την οποία βρήκα εξαιρετικά ενδιαφέρουσα. Ειπώθηκε από τα χείλη της ιαπωνίδας Mariko προς τον βρετανό πρωταγωνιστή Blackthorne, ως επισήμανση της διαφοράς ανάμεσα στον ατομικισμό της Δύσης και στην ιαπωνική θεώρηση που υποτάσσει το άτομο στις στοχεύσεις της ευρύτερης συλλογικότητας στην οποία ανήκει. 

Προφανώς, η φράση αποτελεί ευθεία κριτική στον ατομικισμό. Υποδηλώνει ότι η πραγματική ελευθερία δεν επιτυγχάνεται μέσω της απομόνωσης και της απόσυρσης στον εαυτό μας, αλλά μέσα από την αποδοχή του ρόλου του ατόμου στην κοινωνία και την ενότητα με τους άλλους. Υπό αυτή την έννοια, η ελευθερία δεν είναι κάτι που μπορεί να επιτευχθεί μεμονωμένα, αλλά κάτι που βιώνεται μέσω της σύνδεσης και της αρμονίας με τον κόσμο γύρω μας.

Η φράση ίσως υποδηλώνει επίσης ότι η απόλυτη ατομική ελευθερία είναι ακατόρθωτη διότι, όσο κι αν προσπαθεί κανείς να αποδεσμευτεί από εξωτερικούς περιορισμούς, θα εξακολουθεί να είναι δέσμιος των εσωτερικών του επιθυμιών, φόβων και αδυναμιών. Η προσπάθεια για πλήρη ελευθερία μπορεί να οδηγήσει σε έναν ατέρμονο κύκλο αυτοανάλυσης και εσωτερικής σύγκρουσης, όπου το άτομο δεν θα μπορέσει ποτέ να ξεφύγει από τις ίδιες του τις σκέψεις και τα συναισθήματά του ή θα βρεθεί σε συνεχή αντιπαράθεση με τους άλλους.

Παρότι η ατομική ελευθερία αποτελεί κορυφαίο πρόταγμα της δυτικής σκέψης, συμφωνώ απολύτως ότι έχει νόημα μόνο όταν συνοδεύεται από την κατανόηση και την αποδοχή των προσωπικών ορίων και των ευθυνών που προέρχονται από την αλληλεπίδραση με την κοινωνία. Η πραγματική (ατομική και συλλογική) απελευθέρωση δεν είναι η σύγκρουση με τους άλλους, αλλά η συνάντηση και -τουλάχιστον σε έναν βαθμό- η συμπόρευση μαζί τους. Φοβάμαι πως ως προς τούτο το τελευταίο, οι επιδόσεις μας είναι απογοητευτικές.

(σ.σ. Παρεμπιπτόντως, απολαυστική η νέα τηλεοπτική μεταφορά του "Shogun", του πασίγνωστου βιβλίου που έγραψε ο James Clavell, κι ας μην διαθέτει έναν Richard Chamberlain.)

That specific day

 

Το "One Day" (Netflix) έχει ως θέμα τη ρομαντική ιστορία δύο νέων, της Emma και του Dexter, μέσα από την αποσπασματική καταγραφή των όσων συμβαίνουν στις ζωές τους σε μία συγκεκριμένη ημέρα του κάθε έτους (το πρώτο επεισόδιο αφορά μία ημέρα του 1988, το δεύτερο μία ημέρα του 1989 και πάει λέγοντας). Το ξεκίνησα λίγο αδιάφορα, αλλά ήδη από την πρώτη σκηνή, μου κέντρισε το ενδιαφέρον για έναν απολύτως παράδοξο λόγο: αυτή η μία ημέρα του κάθε επεισοδίου είναι πάντα η 15η Ιουλίου. Που τυγχάνει να είναι και η μέρα των γενεθλίων μου. Αυτό θα πει customization!

Alpha Males

Μια ισπανική σειρά που μιλάει με σατιρική διάθεση, αλλά και αφοπλιστική ειλικρίνεια, για μια διαφορετική χειραφέτηση που συντελείται τα τελευταία χρόνια: τη χειραφέτηση των αντρών. Οι τέσσερις πρωταγωνιστές πασχίζουν -ενίοτε συνειδητά και επιτυχημένα, άλλες φορές άγαρμπα και αμήχανα- να συμφιλιωθούν με τα χαρακτηριστικά που τους αποδίδει η σύγχρονη κοινωνία, να εξοικειωθούν με τους νέους ρόλους τους και να αναζητήσουν εναλλακτικούς τρόπους αυτοπροσδιορισμού τους, ανταποκρινόμενοι στα κελεύσματα της εποχής, απορρίπτοντας τα στερεοτυπικά πρότυπα της αρρενωπότητας και επιχειρώντας να απενδυθούν τη βαριά σκιά της πατριαρχείας, χωρίς όμως να χάσουν την ανδρική τους υπόσταση. Το προτείνω όχι μονο για τις ξεκαρδιστικές του στιγμές, αλλά κυρίως για τον εύστοχο και οξυδερκή τρόπο με τον οποίο σχολιάζει την πραγματικότητα γύρω μας. 

Τι είδα στην TV το 2023

Μερικές από τις τηλεοπτικές σειρές που ξεχώρισα το 2023: το εξαιρετικό δυστοπικό The Last of Us (που ανανέωσε το ενδιαφέρον μου για το zombies genre, σε σημείο που σκέφτομαι να δω και τον Daryl Dixon), το αναπάντεχα απολαυστικό Schmigadoon! (που καταφέρνει να αποθεώνει και να χλευάζει ταυτόχρονα την υπέροχη ελαφρότητα των μιούζικαλ), το τελευταίο season του Succession (που έδωσε ένα ωραιότατο φινάλε στην πιο βιτριολική τηλεοπτική οικογένεια των τελευταίων χρόνων), το The Fall of the House of Usher (που συστήνει τον Edgar Allan Poe στους GenZs με σύγχρονες αφηγηματικές φόρμες και horror στοιχεία), τον πάντα συνεπή Mandalorian (σταθερά εθιστικό για εμάς, τους Star Wars fans), το From (που ξεκινάει από μια ωραία, αλλά κάπως προσχηματική ιδέα και την εξελίσσει ανέλπιστα καλά) και βεβαίως το Blue Eye Samurai (που με ενθουσίασε, τόσο σε εικαστικό/αισθητικο επίπεδο, όσο και σε επίπεδο αφήγησης και χαρακτήρων -εξαιρετικό!!). 

Πέραν αυτών, ολοκλήρωσα μέσα στη χρονιά δυο επικά tasks: (α) είδα όλες τις Marvel ταινίες των πρώτων τεσσάρων φάσεων (πολλές τις είχα ξαναδεί στο παρελθόν στο σινεμά, αλλά κάλυψα πλέον και τα κενά μου -επιβεβαιώνοντας πως η τριλογία των Guardians of the Galaxy και οι ταινίες με τους Avengers είναι ό,τι απολαυστικότερο έχει προσφέρει το MCU) και (β) επειδή χρειάζομαι και καμία κωμωδία, είδα αναδρομικά από την αρχή μέχρι το τέλος το (αμερικανικό) The Office -ναι, και τις εννέα seasons! Και του χρόνου, καλά να είμαστε! 

Ich bin ein Berliner

Αν είσαι ανυποψίαστος, με τόσες αφίσες του Berlin σε κάθε γωνία της Βαρκελώνης, μπερδεύεσαι και νομίζεις ότι θα στρίψεις από τη Las Ramblas και θα βρεθείς στην Unter den Linden. Ή ψάχνεις κάπου δίπλα στη Sagrada Familia, να εντοπίσεις την Πύλη του Βρανδεμβούργου. Η εντυπωσιακά πολυδάπανη εκστρατεία προώθησης της εν λόγω σειράς -που τουλάχιστον εδώ στην Ισπανία, ξεπερνά καμπάνιες blockbuster κινηματογραφικών ταινιών- αποδεικνύει πόσο πολύ επενδύει σε αυτήν το Netflix, αλλά και πόσο μεγάλοι είναι πλέον οι τζίροι της τηλεοπτικής αγοράς.  

My Indiana days

Η τελευταία ταινία του Indiana Jones (που παρακολούθησα εχθές στο Disney+) λειτουργησε ως νοσταλγικό ταξίδι στην παιδική μου ηλικία. Δεν είμαι σίγουρος κατά πόσο οι σκηνές καταδίωξης με αυτοκίνητα, τρένα και άλογα (!) μπορούν να συγκινήσουν τους σημερινούς Gen Z, αλλά εγώ εξακολουθώ να τις βρίσκω συναρπαστικές. Φαίνεται ότι ο μηχανισμός των Αντικυθήρων, που ο Indy προσπαθούσε να επανακτήσει από τους Ναζί στην ταινία, έχει πράγματι τη δυνατότητα να «διαταράσσει» τον χρόνο και να σε ταξιδεύει στο παρελθόν. 

The Killer

Δουλεμένη η σκηνοθεσία του Ντέιβιντ Φίντσερ, πολύ καλός (όπως πάντα) ο Φασμπέντερ, αλλά νομίζω είναι από τις ταινίες που πέρασαν και δεν άγγιξαν. Θέλεις οι αργοί ρυθμοί, θέλεις που έχουμε παρακολουθήσει κάμποσα παρόμοια σενάρια, εντέλει βαρέθηκα. Όμως ένα μεγάλο μπράβο για τα πόστερς της ταινίας: φέρνουν στο μυαλό εκείνες τις παλιές, ζωγραφισμένες αφίσες που κοσμούσαν τις κινηματογραφικές αίθουσες και αποτελούν δυστυχώς -με την φωτεινή εξαίρεση του "Αθήναιον" στους Αμπελοκήπους- μία μορφή τέχνης που έσβησε.

It's a Wonderful Life

Είναι ενδιαφέρουσα άσκηση να επανέρχεται κανείς σε βιβλία, ταινίες ή μουσικές μετά την πάροδο χρόνων και να τα αντιμετωπίζει με πιο ώριμη ματιά. Απορροφημένος από τη μεγάλη παραγωγή περιεχομένου των τελευταίων ετών, δυστυχώς σπάνια ανατρέχω πια στις παρελθούσες δεκαετίες (με εξαίρεση τα ακούσματά μου που αφορούν αποκλειστικά σε μουσικές του 20ου αιώνα και μόνο αραιά τσαλαβουτούν σε πιο πρόσφατες εσοδείες). Παρασυρμένος όμως από μια κάπως νοσταλγική διάθεση και επ΄ευκαιρίας της εορταστικής περιόδου, αποφάσισα εχθές το βράδυ να ξαναδώ -μετά από πολλά, πολλά χρόνια- την "Υπέροχη Ζωή" (It's a Wonderful Life) του Φρανκ Κάπρα -ομολογώ, χωρίς μεγάλες προσδοκίες. Θυμόμουν πως μου είχε αρέσει όταν την είχα πρωτοδεί πριν καμιά τριανταριά χρόνια, αλλά διατηρούσα τις αμφιβολίες μου περί της δυνατότητάς της να συνεχίσει να αντέχει στο πέρασμα του χρόνου (που τείνει να φέρεται άσπλαχνα ακόμα και σε αριστουργήματα).  

Εντούτοις όχι μόνο βυθίστηκα και πάλι στην αριστοτεχνική αφήγησή της, αλλά νομίζω μου μίλησε με διαφορετικό τρόπο και εξέλαβα το μήνυμά της πολύ ουσιαστικότερα. Η υποδειγματική ερμηνεία του James Stewart, οι αρχετυπικές σκηνές (όπως η ομαδική πτώση στην πισίνα και το τηλεφώνημα που καταλήγει στο φιλί μεταξύ του πρωταγωνιστικού ζεύγους), οι σημειολογικές αναφορές (το κοράκι, τα φτερά του αγγέλου κ.λπ.) και βεβαίως ο τρόπος που ενορχηστρώνει το σύμπαν των χαρακτήρων του ο Κάπρα, κατατάσσουν πράγματι την "Υπέροχη Ζωή" στη λίστα με τις σπουδαιότερες ταινίες του κλασικού αμερικανικού κινηματογράφου. O ήρωας George Bailey δεν κατάφερε ποτέ να πραγματοποιήσει το όνειρό του να αποδράσει από τη μικρή πόλη στην οποία μεγάλωσε και από τη δουλειά του πατέρα του, υποτασσόμενος στις συγκυρίες και φέροντας αυτή την κατάρα του ανεκπλήρωτου. Στην ύστατη ώρα της καταστροφής, όταν ένα χρέος τον οδηγεί στην απόγνωση και την προοπτική της αυτοχειρίας, ένας άγγελος επεμβαίνει σωτήρια, δείχνοντάς του πώς θα ήταν ο κόσμος αν ο George Bailey δεν είχε υπάρξει ποτέ και δεν είχε ευεργετήσει με την παρουσία του, τους ανθρώπους γύρω του. Μετά από μία κάθοδο στα σκοτεινά μονοπάτια της δυστυχίας, έρχεται ευτυχώς το συναισθηματικά έντονο φινάλε να λειτουργήσει λυτρωτικά και συνάμα διδακτικά: σκοπός και αποθέωσή μας είναι η προσφορά στους άλλους και η ευεργετική σχέση μαζί τους. 

Γυρισμένη το 1946, η ταινία απευθύνεται σε μία Αμερική που φέρει έντονο το τραύμα του πολέμου, υπενθυμίζοντας ότι η προσπάθεια και η προσωπική θυσία αποκτούν νόημα όταν αφορούν την επιδίωξη ενός ανώτερου σκοπού. Και ότι εντέλει εκείνο που μας απελευθερώνει είναι η αφοσίωση στους αγαπημένους μας ανθρώπους, για τους οποίους αξίζει να πασχίζουμε. Παρότι η ταινία αναπαράγει πολλές στερεοτυπικές απεικονίσεις που φαίνονται σήμερα παρωχημένες (π.χ. η γυναίκα-νοικοκυρά που ετεροπροσδιορίζεται από τον σύζυγο-κουβαλητή, η μαύρη υπηρέτρια που υποτάσσεται στο ρόλο της και υφίσταται στωικά ακόμα και την παρενόχληση χωρίς να την συνειδητοποιεί ως τέτοια κ.λπ.), είναι ταυτόχρονα και αρκετά προοδευτική για την εποχή της: η ιστορία στρέφει τα βέλη της κατά των αδηφάγων κεφαλαιοκρατών που συσσωρεύουν πλούτο και τάσσεται σαφώς υπέρ του New Deal, προκρίνει την ομαλή ενσωμάτωση μεταναστών (η αναφορά σε "garlic-eaters" παραπέμπει στα εκατομμύρια Ιταλών που αποτελούσαν τότε μια μεγάλη πληθυσμιακή ομάδα που υφίστατο συστηματικό ρατσισμό και περιθωριοποίηση στις ΗΠΑ), ενώ ενδιαφέρον έχει το γεγονός ότι εντέλει εκείνη που διασώζει τον άντρα της είναι η σύζυγός του, Μαίρη. Μπορεί τα ασπρόμαυρα πλάνα του Κάπρα να μην μπορούν να συγκριθούν με τις σύγχρονες τεχνικές κινηματογράφησης, μπορεί κάποια στοιχεία της αφήγησης να φαίνονται ξεπερασμένα (ή και ενοχλητικά) για τα πιο σύγχρονα κοινά, αλλά η ουσία παραμένει διαχρονικά σημαντική και πάντοτε επίκαιρη.

The Sandman

Από τις πιο άνισες σειρές που έχω δει: τα πρώτα έξι επεισόδια εξαιρετικά, αλλά από το έβδομο και μετά νιώθεις σαν να βλέπεις παιδικό σήριαλ στο Nickelodeon. Ανεξαρτήτως της τηλεοπτικής του τύχης, ο περίφημος Sandman του Neil Gaiman παραμένει βεβαίως σημείο αναφοράς στην ιστορία των κόμικς. Και μπορεί να τον είχα εγκαταλείψει μετά τα πρώτα τεύχη (έχουν περάσει πολλά χρόνια από τότε!), αλλά νομίζω πως επ' ευκαιρίας του σήριαλ θα τον επιχειρήσω και πάλι στη χάρτινη εκδοχή του. Ελπίζω εκεί να εκπληρωθεί καλύτερα το Όνειρο.

Ο Μεγάλος Πόλεμος, η Θάτσερ και τα ιταλικά 60s

Ο Πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος ήταν το αποτέλεσμα πολύχρονων ιστορικών ζυμώσεων και εθνικών διεκδικήσεων που ήδη από την πρώτη δεκαετία του 20ου αιώνα, φάνηκε πως θα εκτονώνονταν μέσω γενικευμένης σύγκρουσης. Το "The Long Road to War" (Netflix) εξιστορεί την πορεία των εξελίξεων, αναδεικνύοντας τα σχέδια των Κεντρικών Δυνάμεων αλλά και την πολυπλοκότητα των βαλκανικών υποθέσεων που τελικά έμελλε να καταστούν κρίσιμο κομμάτι της εξίσωσης. Με δεδομένο ότι το ντοκιμαντέρ είναι σέρβικο, έχει κανείς την πολύ χρήσιμη δυνατότητα να παρακολουθήσει μία αφήγηση που δεν υποτάσσεται στις συνήθεις οπτικές των μεγάλων δυνάμεων.

Τα έργα και οι ημέρες της Μάργκαρετ Θάτσερ έχουν αποτελέσει αντικείμενο πολλών βιβλίων, αναλύσεων, ντοκιμαντέρ και ταινιών. Ανεξαρτήτως της κριτικής που μπορεί να ασκήσει κανείς, το πολιτικό εκτόπισμα της Θάτσερ και οι μεγάλες αλλαγές που επέφερε κατά την ενδεκαετή διακυβέρνησή της (κυρίως σε ιδεολογικό και συμβολικό επίπεδο), δύσκολα μπορεί να αμφισβητηθεί. Χωρίς να προσθέτει κάτι ιδιαιτέρως καινούργιο, το ντοκιμαντέρ "Margaret Thatcher: The Iron Lady" (Netflix) υπενθυμίζει τους βασικούς σταθμούς της πολιτικής της καριέρας από τον Πόλεμο των Φόκλαντς ως τη σύγκρουση με τα συνδικάτα και παρακολουθείται με ενδιαφέρον. Πολύ εύστοχη βρήκα μία φράση του Μιτεράν που μνημονεύεται σε κάποιο σημείο: "Η Θάτσερ έχει τη ματιά του Καλιγούλα και το στόμα της Μέριλιν Μονρόε".

Το ‘1960’ του Gabriele Salvatores (Netflix) είναι ένα συναισθηματικό ταξίδι στην μεταπολεμική Ιταλία, με μια αφήγηση που φέρνει στο μυαλό εκείνες τις θαυμάσιες, ασπρόμαυρες νεορεαλιστικές ταινίες του Ροσελίνι, του ΝτεΣίκα και του Βισκόντι. Η φτώχεια, η αγραμματοσύνη, το όνειρο για ένα καλύτερο αύριο, η ελπίδα για οικονομική ανάπτυξη πάνω στα συντρίμμια του πολέμου, αλλά και η προσήλωση στη φαμίλια ως σταθερό σημείο αναφοράς και θεμελιώδες συστατικό αυτοπροσδιορισμού, νομίζω πως συνομιλούν και με τις δικές μας συλλογικές μνήμες. Αρκεί να αντικαταστήσει κανείς την Τσινετσιτά με τη Φίνος Φίλμ, τις φτωχογειτονιές της Νάπολης με τη Δραπετσώνα και το Κερατσίνι, τους Ιταλούς επίδοξους εραστές τουριστριών στο Ρίμινι με τα καμάκια της Βουλιαγμένης και της Μυκόνου. Οι εικόνες από εκείνο το αντιπροχθές ενδύονται με την τρυφερότητα της νοσταλγίας που τείνει να εξωραΐζει το παρελθόν, αλλά ταυτόχρονα υπενθυμίζουν πόσο ραγδαία άλλαξαν τα πράγματα μέσα σε διάστημα δύο γενεών.

Euphoria

Αντί η ταυτότητα να γίνεται πιο απλή υπόθεση, έχω μιαν αίσθηση πως περιπλέκεται διαρκώς περισσότερο.

Παρακολουθώντας το συναρπαστικό Euphoria, σκέφτομαι πως μετά από τόσα κύματα απελευθέρωσης, τόσες μαχητικές δηλώσεις, τόσους αγώνες και τόσες κατακτήσεις, οι Millenials φαίνεται να δυσκολεύονται περισσότερο από κάθε προηγούμενη γενιά να προσδιορίσουν τον εαυτό τους. Χωμένοι στην τεχνολογία και τους κυνισμούς μιας ζωής ανοικονόμητης.